Hồi còn là thằng nhóc, tao nghiện giải phương trình bậc hai. Lớp 6 hay lớp 7 gì đấy, tao quên mẹ rồi, nhưng cái đám ax² + bx + c = 0 hay mấy cái nhân chia loằng ngoằng gì đó, tao xử đẹp như chơi. Vãi chưởng, ngày ấy tao làm bài tập đại số như điên, vì tao thích môn này ! Nhưng mà… hình học thì tao ngu như con bò.
Giỏi đại số, ngu hình học, nên điểm toán của tao cứ lẹt đẹt. Đời là thế, chú em ạ! Mày thích cái gì, mày giỏi cái đó, thì mày chỉ muốn chăm chăm vào cái đó thôi. Càng làm, càng giỏi, càng thích, thành ra vòng lặp “tự sướng” cứ thế mà quay. Nghe thì hay đấy, nhưng đến một lúc nào đó, mày sẽ thành thằng lệch pha—một tay cự phách ở mảng này nhưng thảm hại ở mảng khác.
Ví dụ như bóng rổ đi. Có những thằng phát bóng ngon nghẻ, phê như đỉa phải vôi, nhưng đến lượt ném phạt thì… “bùm”—trượt như chó. Thế mà lúc tập, chúng nó chỉ chăm chăm vào phát bóng, đéo thèm động đến ném phạt. Đến lúc thi đấu, bị đẩy lên vạch phạt là thất bại ê chề!
Bài học ở đây là gì? Phải tập cái mày dở! Trong bất cứ lĩnh vực gì, thứ mày yếu nhất chính là thứ mày phải đập đầu vào nhiều nhất. Mày giỏi ném bóng ? Mày giỏi tưng bóng ? Ok, nhưng nếu mày ném phạt như cứt, thì đấy mới là thứ mày phải cày ngày cày đêm.
Và đây là cái khó: Tập cái mày dở không vui như tập cái mày giỏi. Mày ném phạt 10 quả trượt 9, trong khi phát bóng thì quả nào cũng như lên đồng. Não mày sẽ thèm được sướng, nên nó sẽ dụ mày bỏ cuộc, quay lại với thứ mày thành thạo. Nhưng nếu mày nghe theo, mày mãi mãi là thằng một chiều—giỏi cái này nhưng thủng cái kia, và cuối cùng, mày sẽ thất bại vì điểm yếu chí mạng của chính mình.
Điều này đúng trong mọi mặt đời sống, đặc biệt là kinh doanh. Có những thằng marketing đỉnh cao, nhưng nhìn vào bảng excel thì như đọc chữ Tàu, ngộ tả lị xị…. Chúng nó giỏi bán hàng, nhưng tài chính thì mù tịt. Thế là chúng nó trốn tránh, không thèm học, và rồi… sập tiệm!
Có câu nói kinh điển: “Không phải thứ mày biết sẽ giết mày, mà là thứ mày đéo biết.” Nếu mày chỉ giỏi một thứ, mày sẽ trở thành con ốc trong cỗ máy—dù hữu dụng, nhưng dễ bị thay thế. Muốn sống sót lâu dài, mày phải là kẻ đa năng. Không cần phải trở thành thiên tài ở mọi lĩnh vực, nhưng ít nhất phải đủ giỏi để không bị lòi tròng.
Tao hiểu cám dỗ của việc bỏ qua điểm yếu. Ai chả thích làm thứ mình giỏi, cảm giác phê như lên đỉnh. Nhưng cuộc đời đéo phải để “cảm thấy sướng”—mà là để thành công. Mày có thể tiêm heroin vào người và phê pha ngay lập tức, nhưng cảm giác ấy rẻ rúng vãi lồm so với niềm vui chiến thắng khi mày vượt qua chính mình.
Thành công không tự nhiên đến. Nó đòi hỏi mày phải cắn răng tập luyện những thứ mày ghét, những thứ mày kém cỏi. Như Shaq (Shaquille O’Neal) hồi xưa—gã ném phạt dở ẹc, đến mức người ta tính cho gã dùng “người ném phạt thuê”. Nhưng tất nhiền là không ai cho phép! Và gã phải tự mình cày cuốc khổ luyện, dù muốn hay không.
Cuộc đời phần lớn là khổ ải và nhàm chán. Nhưng những khoảnh khắc mãn nguyện—khi mày đạt được thứ mày tự tay gây dựng—sẽ khiến mọi nỗ lực trở nên xứng đáng.
