Nghe tao kể nè, có cái câu tiếng Anh nghe rất thấm: “A bird in the hand beats two in the bush.” Nghĩa là gì? Một con chim trong tay mày, vẫn hơn hai con trong bụi rậm. Là nếu mày đang cầm chắc phần thắng trong tay rồi, thì đừng có tham lam rướn cổ ra với mấy cái chưa chắc chắn ngoài kia. Có ăn là phải xơi, đừng thả con chim trong tay rồi ngồi đó mơ mộng mày sẽ tóm được hai con chim trong bụi.
Khầy nói thật, làm gì thì làm, cứ theo nguyên tắc này là sống thọ. Mày đang thắng? Đang ở cửa trên? Thì biết đủ mà nghỉ đi. Cứ ham hố đu theo hai con chim trong bụi, rồi mày có ngày xổng mẹ luôn con chim trong tay đấy.
Đặc biệt trong mấy cái trò buôn bán, đầu tư, chơi chứng khoán, cái kiểu “kiếm tiền trong mơ” ấy – mày chết thường là vì tham. Thằng nào cũng y chang: mua giá 100, giá lên 120, lãi quá nên thấy sướng, nhưng vẫn ráng nấn ná, chờ lên 150 mới bán. Kết quả? Nó tụt quần xuống lại còn 90. Lúc ấy thì khóc không ra tiếng, tiếc không kịp.
Khầy kể mày nghe chuyện ông già tao hồi 1980. Ông đâm đầu vô vàng khi mấy con cá mập định thao túng thị trường. Vàng tăng như tên lửa, ổng mua lúc 120 đô cho một ounce. Vác cả thùng vàng về nhà như buôn lậu, nhìn mà tao mém xỉu.
Ổng bán sạch lúc giá đạt 435. Ngay hôm sau, vàng vọt lên 600. Rồi 800. Một tuần sau, vàng bị úp bô nên giá cắm đầu rơi như cứt lọt cầu tõm. Nhưng ông già tao tỉnh như ruồi. Ổng nói: “Tao lời đủ rồi, tao không cần lo nữa.” Mẹ kiếp, ông ấy đầu đất đủ thứ, nhưng câu đó là đỉnh cao trí tuệ. Đủ rồi thì rút, không mơ tưởng nữa.
Cái khốn nạn ở đây là lòng tham. Thằng nào cũng tham, kể cả tao, kể cả mày, kể cả con ghệ mày mới quen hôm qua. Đang thắng thì cứ ráng thêm tí nữa. Thế là từ kẻ chiến thắng thành thằng ngậm hành.
Nên nhớ: con chim trong tay thì luôn hơn hai con trong bụi. Câu này không phải chỉ để dạy đầu tư. Mà là luật chơi cuộc đời.
Chơi cái gì cũng thế. Từ đánh bạc, đầu tư coin, cua gái, thậm chí kể cả đi nhậu – mày cảm thấy ngon rồi, thì biết đường dừng lại. Đừng ham vui, ham tận diệt. Kết cục là gậy ông đập vào chim ông.
Thông minh hơn nữa, mày nên đặt mục tiêu trước. Ví dụ mua giá 100, đặt target 115. Lên tới đó là bán. Cứ kệ nó leo lên 200 đi, mày đã ăn 15 là mày thắng rồi. Mày đâu có cần leo lên đỉnh Everest rồi trượt xuống đống phân trâu để biết đời là khổ?
Người khôn là người biết hài lòng. Đừng ngồi đó tiếc: “Giá mà tao giữ thêm chút nữa…” – Không! Lúc mày quyết định bán, đó là quyết định đúng đắn, dựa trên thông tin lúc đó. Đừng đánh giá một quyết định trong quá khứ bằng kết quả ở tương lai. Như vậy là ngu, hiểu không hỡi tấm chiếu mới?
Tao kể tiếp vụ Bitcoin. Năm 2011, tao có cơ hội mua cả mớ Bitcoin giá 5 đô một con. 10 ngàn đô là được hơn 2000 Bitcoin – mà bây giờ mày biết nó bao nhiêu rồi đấy. Nhưng tao từ chối. Vì lúc đó, Bitcoin nhìn như trò chơi khắm bựa, giống y mấy vụ bong bóng hoa tulip hồi xưa. Không logic, không dùng để mua sắm được, không ai cần – vậy mua làm gì?
Giờ nghĩ lại tiếc không? Có. Nhưng tao không hối hận. Vì lúc đó, với những gì tao biết, quyết định KHÔNG mua là hợp lý. Tao không đổ lỗi cho bản thân. Bởi vì quyết định đúng không phải là cái nhìn từ tương lai, mà là hành động đúng đắn ở hiện tại.
Nghe kỹ lời Khầy: Đừng hy vọng mù quáng. Hy vọng là con dao hai lưỡi. Khi mày đang ở đáy, hy vọng là cứu cánh. Nhưng khi mày đang ở đỉnh, hy vọng lại là đường đến nhà tử thần. Nó khiến mày tham. Nó khiến mày nghĩ rằng: “Chắc còn nữa, chắc lên nữa, chắc em ấy còn yêu mình.” Đéo nhé. Đó là lúc mày mất tất cả.
Nên tao dạy tụi mày – các chiến hữu ngu ngơ :
“Có là ăn, đủ là rút. Đừng mơ mộng. Đừng tham. Có con chim trong tay, thì nướng ăn cho đã đời mày đi. Còn con chim trong bụi, để đó cho thằng khác nó mơ.”
Tỉnh táo lên, đừng để lòng tham biến mày từ thằng ăn tiệc thành thằng rửa chén.
