Quid Pro Quo: Cuộc Đời Là Một Cái Chợ Lớn
Để tao kể cho lũ bây nghe một chuyện hơi nhục mà đậm chất đời. Năm ngoái là lần đầu trong đời mà tao đút lót. Ừ, đúng rồi, tao – thằng bố láo ngồi đây, lần đầu tiên cúng tiền cho công an.
Sáng hôm đó, tao phi con mô tô như chó sổ lồng đến chỗ làm. Gần tới văn phòng thì đèn đỏ, mà cái ngã rẽ bên phải lại vắng tanh, sạch như mông em bé. Thế là tao nháy mắt với trời, tặc lưỡi rồi… quẹo lẹ. Nhưng rồi… bọp bọp… – tiếng còi hú inh ỏi như chó điên, một con xe công an lao tới, chặn đầu tao như phim hành động.
Từ trong xe, một thằng công an nhảy ra, gật gù kiểu “tao biết mày là khách du lịch ngu si rồi”. Thằng đó bắn tiếng Anh ngọng líu ngọng lô, nhưng vẫn đủ để nói:
“Mày quẹo phải lúc đèn đỏ mà không có cái bảng cho phép, là sai luật đấy, thằng phụ khoa ạ !”
Luật ở đây nó vậy, quẹo phải lúc đèn đỏ chỉ hợp pháp khi có cái biển bé xíu treo kế bên đèn. Mà khổ nỗi, ngã tư đó lại trơ trọi chả có cái biển nào. Thế là theo luật, tao phải ăn cái vé phạt 30 đô.
Trừ khi…
Thằng công an nháy mắt kiểu, “tao với mày có thể giải quyết riêng, khỏi lằng nhằng.” Hiểu liền. Tao chui vào ghế sau xe công an, rút ví, đưa nó 30 đô. Giao dịch nhanh gọn lẹ như bán vé số.
Xong rồi, tao thấy hơi cắn rứt… nhưng rồi ngồi ngẫm lại: “Thằng này lương có 300 đô/tháng. Tao vừa bơm cho nó 10 phần trăm tháng lương. Ba ngày công chứ ít gì.”. Không đút, nó cũng đói meo, bám gầm cầu thôi. Mà tao thì cũng phạm luật thật, cho nên… đút còn đỡ phiền. Ăn giấy phạt rồi phải đi lên đi xuống làm thủ tục nữa thì lằng nhằng dở người lắm.
Thế là từ cú đút lót ấy, tao bật ra một chân lý sống còn:
Trên đời này, cái gì cũng là “quid pro quo” – mày có miếng, tao có miếng.
“Quid Pro Quo” Là Cái Quái Gì?
Nó không phải là tên món Ý đâu, các đồng dâm.
Nó là quy tắc gốc rễ trong mọi giao dịch, mọi quan hệ, mọi cú bắt tay.
“Mày làm cho tao cái này, tao trả lại mày cái kia.”
Thế thôi. Ngắn gọn, xúc tích, đầy toan tính.
Hồi tao còn là một chú nai ngơ ngác, tao tưởng thiên hạ tốt bụng giúp đỡ tao vì tao đáng yêu, dễ mến, miệng thơm. Nhưng không, đời không thơm như vậy đâu mấy thím. Chẳng ai làm không công cho ai cái gì cả. Cái gì cũng phải có sự đổi chác hết. Và nếu mày không biết người ta muốn gì từ mày, thì mày chỉ là con bò sắp bị vắt sữa.
Giao Dịch Không Phải Lúc Nào Cũng Là Tiền.
Đừng có tưởng đút lót là cứ phải tiền mặt. Có khi người ta cần mối quan hệ, sự giới thiệu, uy tín, hay đơn giản là một chân vào bữa tiệc của Hugh Hefner.
Ví dụ nha:
Mày là tấm chiếu mới, vừa viết xong cuốn tiểu thuyết đầu tay, hùng hổ tới nhờ tao giới thiệu với nhà xuất bản. Tao nhìn mày, mày nhìn tao. Mày cười cầu tài:
“Em cảm ơn anh trước, sau này em sẽ ghi ơn anh trong phần cảm ơn sách!”
Tao trả lời ngay, “Ơ kìa, thế mày định dán cái tên tao lên bìa để tao lấy nó đi mua mì tôm à?”
Mày cho tao cái hư vô, còn đòi tao biếu không cho mày mối quan hệ à ? Xéo!
Còn nếu mày là thằng chơi trội, có quen biết với dàn gái ở biệt thự Playboy, mày mời tao tới party mỗi cuối tuần, rượu ngập mặt, bikini lượn quanh. Tao hỏi thiệt:
Mày nghĩ tao có giúp mày không?
Tất nhiên là có, vung bút liền tay, gọi phone ngay cho ông xuất bản. Vì sao? Vì tao có động lực, tao thấy xứng đáng.
Đừng Ngây Thơ Tưởng Ai Cũng Tốt
Nhiều chú chim non mới ra đời tưởng thiên hạ đều là Bồ Tát. Lầm! Người ta chỉ tốt khi họ thấy có lợi, hoặc có thể lái mày như con rối mà mày không biết. Càng trẻ, càng dễ bị dụ. Càng già, càng tỉnh.
Già rồi thì biết rõ mình muốn gì, và khi thấy ai đó đòi kéo mình đi hướng khác, là biết ngay “à, có mùi.”
Và lúc đó, là lúc mày phải có bi, phải biết nói không, phải biết cảnh giác như chó gác xương.
Biết Người, Biết Ta.
Mỗi khi giao tiếp với ai, câu đầu tiên mày phải tự hỏi là:
“Thằng này/Con này muốn gì từ tao?”
Biết được nó muốn gì, là mày cầm chìa khóa để bẻ cổ nó.
Không phải để đạp lên nó, mà là để dẫn nó đi hướng mày muốn.
Mày cho nó cái nó cần, nó sẽ chạy việc cho mày nhanh như chớp.
Mày là đối tác, không phải kẻ cầu xin.
Kết Lời.
Lúc trẻ, mày tưởng chỉ cần đẹp trai, mồm dẻo, là ai cũng giúp.
Nhưng sự thật là chúng nó giúp mày vì tưởng mày ngu, dễ gạt.
Khi mày khôn ra, hết ngu, thì… đừng mong người ta cho không cái gì nữa.
Muốn gì, phải biết trả giá bằng cái người ta thèm.
Vậy nên nhớ nằm lòng:
Quid. Pro. Quo.
Sống phải biết đổi chác, phải hiểu lòng người, và phải biết bóp còi đúng lúc.
Muốn tiến xa, hãy học cách trả giá đúng “đồng tiền mà người ta muốn”.
Còn không, thì cứ đi làm công ăn lương rồi mơ về phần “cảm ơn trong sách” nhé, hòn dái mủ ạ.
