Mày biết không, tao đã chứng kiến không biết bao nhiêu thằng đực rựa tài năng cỡ nào cũng bị cảm xúc của chính nó giết chết. Điển hình là thằng ông già của tao. Ông cụ có đủ mọi phẩm chất của một kẻ vĩ đại: làm việc như trâu, thông minh như thần đồng, lại còn có duyên nữa. Nhưng cái điểm yếu chết người là ổng không kiểm soát được cảm xúc của mình, đặc biệt là không biết cách xả đúng lúc, đúng chỗ.
Ổng hay bùng nổ vì những chuyện nhỏ nhặt như con kiến. Nhưng thực ra, chẳng liên quan gì đến mấy thứ vụn vặt đó cả. Mà là do cả đống uất ức, phẫn nộ, bực dọc chất chứa từ lâu trong người không có chỗ thoát. Hồi tao còn là thằng nhóc, tao khinh ổng ra mặt vì cứ nghĩ ổng ngu, không biết kiềm chế. Giờ già rồi, tao mới vỡ lẽ: ổng đơn giản là không biết cách xả cái đống cảm xúc rác rưởi đó ra ngoài.
Nghe này, chú em mũi lõ, tất cả chúng ta đều tích tụ cả đống bực bội trong người. Cuộc đời này là một chuỗi dài tự kiềm chế, nuốt giận để đạt được thứ mình muốn. Mày đi tập gym, rên rỉ vì đau, nhưng vẫn cắn răng chịu đựng vì biết sau này sẽ có cơ bắp. Giao tiếp xã hội cũng y chang – đôi khi mày phải nuốt cục tức vào bụng, cười xòa với thằng khốn nạn mà mày muốn đấm vỡ mồm. Nhưng vấn đề là, nếu mày không học cách xả cái đống cảm xúc đó ra, nó sẽ ăn mòn mày từ bên trong.
Ông già tao là minh chứng rõ nhất. Ổng cứ tích tụ, tích tụ, rồi đùng một cái nổ tung vào đúng thời điểm tệ nhất – giữa công ty, giữa đám đông, khiến thiên hạ khiếp vía, bạn bè xa lánh. Đời ổng là chuỗi dài thăng tiến rồi tự đạp đổ hết chỉ vì không kiểm soát được cơn thịnh nộ. Tao kể cho các chiến hữu nghe chuyện này không phải để xin 500 đồng thương hại, mà để rút ra bài học: Nếu mày không tìm cách xả stress, mày sẽ toang như ổng – cô độc và đầy hối tiếc.
Tao may mắn hơn vì tìm được hai cách xả, một hủy diệt và một xây dựng. Cái hủy diệt là tự nhốt mình trong phòng, đắm chìm vào mấy cuốn sách viễn tưởng để trốn tránh thực tại. Cái này tệ, vì nó khiến tao cô lập bản thân với thế giới. Nhưng sau này, tao chuyển hóa nó thành viết lách – đổ hết tức tối, bất mãn vào trang giấy, biến năng lượng tiêu cực thành tác phẩm kiếm ra tiền. Tuy nhiên, cách này cũng có hạn chế: muốn viết hay phải khổ, mà khi hạnh phúc thì lại hết ý tưởng. Thế là sự nghiệp của tao lên xuống như tàu lượn.
Cuối cùng, tao nhận ra: thể thao mới là cứu cánh. Đấm bao cát, chơi squash, chạy bộ – bất cứ thứ gì khiến mồ hôi đổ ra cũng là cách xả stress tuyệt vời. Mày thấy mấy thằng trong phòng gym đấm bao cát như muốn giết cha nó không? Đó là cách lành mạnh để họ không bóp cổ sếp hay con ghệ của mình. Thời nguyên thủy, tổ tiên chúng ta xả stress bằng cách săn voi ma-mút. Giờ không còn ma-mút nữa, nên mày phải tự tìm ‘con mồi’ của riêng mày – gym, võ thuật, leo núi… miễn là đừng trút giận lên người khác.
Tao từng nói rồi: Đàn ông khóc lóc, than vãn nơi công cộng chỉ khiến thiên hạ coi thường. Nhìn thằng Harry đi, vừa khóc vừa kể khổ trên TV, cả thế giới cười vào mặt. Một phút mất kiểm soát có thể hủy hoại hình ảnh cả đời. Ông già tao là bài học đắt giá: Ông cụ thông minh, tài năng, nhưng chỉ vì vài lần nổi điên không đúng chỗ mà sự nghiệp tan tành. Đàn ông phải biết kìm nén, nhưng cũng phải biết xả đúng cách. Không thì toang.
Tóm lại, chú nai vàng ngơ ngác ạ, nếu mày không muốn kết thúc như một thằng phụ khoa bất lực, hãy tìm ngay một cách xả stress phù hợp. Đấm bao cát, chạy bộ, viết lách, vẽ tranh… gì cũng được, miễn là không làm hại ai. Đàn ông phải biết dùng lý trí kiềm chế cảm xúc, nhưng đừng để nó tích tụ đến mức bùng nổ. Bài học từ ông già tao – đắt hơn bất kỳ khóa học self-help nào – tao cho không các cháu đấy. Không tiếp thu thì sau này đừng hỏi tại sao đời đá đít.
