Bao nhiêu lần bạn đã nghe cái điệp khúc rẻ tiền này: “Bạn không đủ trình để quản một người phụ nữ đích thực đâu”? Và bao nhiêu lần bạn tự hoài nghi, rồi tin vào cái thứ nhảm nhí đó? Nhớ cho kỹ, nếu bạn thực sự tin vào lời nói đó, bạn là một kẻ đại ngốc. Khi một người đàn bà phun ra câu đó, cô ta đang thao túng tâm lý bạn, đang lừa dối bạn để tự an ủi cái tôi thảm hại và che đậy sự thất bại của chính mình. Bản chất của trò hề này luôn xuất hiện ngay khi bạn từ chối cô ta – khi bạn lịch sự lắc đầu vì cô ta xấu, dốt, phiền phức hay bất kỳ lý do gì. Con người khi bị từ chối thường lồng lộn lên vì cay cú, và việc cô ta tấn công bạn chứng tỏ cô ta nhận ra bạn là một gã đàn ông có giá trị tình trường cao, vượt ngoài tầm với của cô ta, khiến cô ta bất lực và tức giận.
Chiêu trò này chẳng khác gì tâm lý “cáo chê nho xanh” trong mọi ngóc ngách cuộc sống, từ thương trường cho đến học thuật. Khi kẻ khác cảm thấy họ đang đuối lý, đang thất bại trong việc thuyết phục hay thao túng bạn, họ sẽ quay sang công kích cá nhân kiểu: “Anh không đủ thông minh hay đủ học thức để hiểu đâu”. Trò thao túng tâm lý này chỉ sống được khi có những gã khờ chịu tin vào nó. Sống ở đời, bạn phải biết gạt bỏ những lời phán xét vô căn cứ từ những kẻ chẳng là gì trong đời mình. Nếu một kẻ lạ hoắc ngoài đường phun ra những câu định kiến đó, việc duy nhất bạn cần làm là cười thẳng vào mặt họ.
Sở dĩ cái văn hóa thao túng này tràn lan là vì từ những năm 1960 ở phương Tây, người ta bắt đầu truyền bá cái tư tưởng ngu xuẩn rằng “sự thật là tương đối”. Sự thật luôn mang tính khách quan, chỉ có góc nhìn của con người là tương đối, nhưng xã hội hiện đại lại đánh đồng hai khái niệm này và cho rằng “sự thật của ai cũng đúng” – một điều hoàn toàn lố bịch. Hệ thống giáo dục đại học ngày nay tại Mỹ hay Anh là một minh chứng cho sự suy thoái, nơi chứa đầy những thứ học thuật rác rưởi được chất cao như núi. Khi các tổ chức gìn giữ sự thật khách quan bị phá hủy, con người mất đi điểm tựa và trở nên yếu đuối, dễ dàng lung lay trước những lời tấn công vô căn cứ của những kẻ ngu xuẩn.
Tuy nhiên, đây mới là cái bẫy thử thách bản lĩnh của bạn: một mặt, bạn phải tỉnh táo để nhận ra khi nào kẻ khác đang thao túng mình; mặt khác, bạn vẫn phải đủ nhạy bén để xem trong những lời giận dữ đó có tí nào là sự thật hay không. Con người ta trong lúc giận dữ thường vô tình thốt ra những sự thật trần trụi về khuyết điểm của bạn. Đừng có ngụy biện, đổ lỗi cho hoàn cảnh hay những thứ gọi là “hội chứng tâm lý” – chẳng có hội chứng nào cả, chỉ có những khuyết điểm mà bạn bắt buộc phải sửa đổi hoặc cải thiện. Hãy lập một màng lọc thép: những lời sáo rỗng như “anh không đủ trình” thì cứ gạt phắt đi, nhưng cái gì khiến bạn đau, khiến bạn nhột và phải nghiến răng suy nghĩ, thì đó chính là thứ bạn cần tập trung đối diện và sửa chữa.
Bản thân tôi đã nghe cái câu “anh không đủ trình để quản được một người phụ nữ đích thực” không biết bao nhiêu lần trên cái kênh này, và tôi chỉ biết cười trừ. Tôi đã kết hôn hơn 40 năm, con cái đùm đề, vậy họ đang nói cái quái gì thế? Nhưng khi có ai đó chỉ ra một lỗi sai thực sự khiến tôi nhói lòng, tôi sẽ dừng lại và nghiêm túc nhìn nhận. Cái hay của cuộc đời là bạn có quyền và có khả năng tự sửa mình, không việc gì phải cam chịu đầu hàng trước những khiếm khuyết. Thậm chí có những người tàn tật nghiêm trọng do di chứng chất độc nhưng họ vẫn sống một cuộc đời rực rỡ và đầy trải nghiệm. Hãy lắng nghe những lời chỉ trích, vứt bỏ những thứ rác rưởi, giữ lại những điều làm bạn đau để sửa đổi và trở thành một người đàn ông bản lĩnh hơn.
