Ở các thập niên trước, bản lĩnh đàn ông là thứ khí chất hiển diện nhan nhản trong đời sống hàng ngày, và bạn không thể né tránh nó. Còn ngày nay, xã hội đã bóp nghẹt thứ đó, buộc bạn phải chủ động sục sạo, đào bới thì mới tìm thấy sự nam tính. Những năm 1970 và đặc biệt là 1980 là đỉnh cao của sự nam tính. Thời đó, những tài tử như Arnold Schwarzenegger hay Sylvester Stallone thống trị màn ảnh bằng những vai diễn gai góc, đầy cơ bắp và ý chí sắt đá. Đến cái xe thời đó cũng hừng hực cơ bắp; đàn ông ra đường là phải chạy Corvette, Camaro hay Mustang. Khi còn là học sinh trung học, tôi và đám bạn đã biết lật từng trang tạp chí xe cũ để săn lùng những con xe cơ bắp từ thập niên 60, rồi tự tay sửa chữa, mày mò mọi thứ. Nhờ mày mò từ sớm mà khi trưởng thành, tôi có thể tự thay bơm nước, ống nhiên liệu hay bơm trợ lực lái mà không cần cúng tiền cho tiệm sửa xe.
Nhìn lại đám trẻ thời nay xem, chẳng mấy đứa làm được như vậy. Thị trường bây giờ ngập tràn những chiếc xe ẻo lả, xe điện, xe hybrid hay mấy chiếc Smart car nhỏ xíu dị hợm. Nhục nhã thay, phần lớn kẻ ngồi sau vô lăng những con xe đó lại là đàn ông. Đừng có ngụy biện với tôi bằng bài ca “tiết kiệm xăng” hay “độ tin cậy cao”. Đàn ông đích thực không quan tâm đến mấy thứ vụn vặt đó. Một gã trai bản lĩnh sẵn sàng chấp nhận sự hung hãn, tốn xăng của một khối động cơ mạnh mẽ và tự trang bị công cụ, kiến thức để làm chủ nó. Chiếc Corvette 1965 của tôi ngốn xăng như nước, và tôi đang tính mua thêm một chiếc Lamborghini bất chấp người ta can ngăn nó hay hỏng vặt. Khi tôi mua chiếc DeLorean với khối động cơ PRV phức tạp, ai cũng hỏi tôi sẽ mang ra tiệm nào để sửa khi không có thợ chuyên dụng. Câu trả lời của tôi rất đơn giản: tôi có đôi tay, có bộ dụng cụ và có cái đầu để tự học. Đàn ông là phải tự giải quyết vấn đề của mình, không dựa dẫm ai.
Thời trước, chúng tôi đề cao trách nhiệm cá nhân và sự thẳng thắn. Nếu có bất mãn hay ý kiến gì, đàn ông sẽ đứng đối diện, nói thẳng vào mặt nhau. Những cuộc đối đầu, dù bằng lời nói hay nắm đấm, đều diễn ra trực diện chứ không thông qua trung gian. Chính cái thực tế tàn khốc đó đã giữ cho cái tôi của mỗi người không bị ảo tưởng, bởi vì ai cũng hiểu mình phải trả giá cho ngôn từ và hành động của bản thân. Còn bây giờ, lũ trai đụt trốn chui trốn nhủi sau màn hình máy tính, dùng những tài khoản vô danh để cào bàn phím và oẳng bậy khắp nơi. Ngày xưa, muốn hạ bệ ai đó, bạn phải bước ra trước mặt họ và chấp nhận nguy cơ bị tẩn cho ra bã. Chính cái nỗi sợ bị ăn đòn đó đã rèn luyện cho đàn ông sự tự chủ và kỷ luật.
Năm tôi học tiểu học, tôi từng bị bắt nạt. Đến năm cấp hai, tôi nói với bố mẹ rằng tôi muốn học cách chiến đấu để tự vệ. Mẹ tôi, với tâm lý phụ nữ, liền bảo để mẹ gọi cho giáo viên. Nhưng bố tôi lập tức gạt đi, ông ủng hộ tôi học võ để biết cách tự bảo vệ mình. Tôi lao vào tập luyện võ thuật nhiều năm, chinh chiến khắp các giải đấu, ẵm vô số cúp và giành đai đen năm 16 tuổi. Kể từ năm lớp 7 cho đến tận bây giờ, tôi chưa từng thua bất kỳ một trận chiến nào, vì tôi không bao giờ biết lùi bước. Lớp võ thời đó không chia theo độ tuổi như cái kiểu phân tách nực cười bây giờ. Năm 12 tuổi, tôi đã phải lên sàn đấu tập với những gã đàn ông 35 tuổi, râu ria bặm trợn. Trải nghiệm đó dạy cho tôi một bài học xương máu: bạn phải luôn sẵn sàng đương đầu với những kẻ mạnh hơn, già dặn hơn mình để tồn tại.
Xã hội hiện đại đang dọn sẵn mọi sự tiện nghi để triệt tiêu sự chủ động của bạn. Xe cộ bây giờ trang bị tận răng từ hệ thống hỗ trợ lái, định vị cho đến camera lùi, biến người lái thành những con rối thụ động. Trên chiếc Range Rover của mình, tôi đã chủ động ngắt bỏ camera lùi vì tôi muốn tin vào các giác quan và khả năng quan sát của chính mình. Đi đến đâu, tôi chỉ cần nhìn bản đồ một lần, ghi lại lộ trình trong đầu, rồi tắt đi và lái. Tôi khinh miệt cái cách mà “thế hệ nhận cúp chỉ vì đã tham gia điểm danh” đang cố tình định nghĩa lại sự nam tính thành một phiên bản yếu ớt, pha loãng và rẻ tiền. Đàn ông thì phải biết đứng bằng đôi chân của mình, chịu trách nhiệm với những gì mình nói. Ngày xưa, bạn bè đồng lứa sẽ thúc đẩy nhau tập thể hình, quản lý tài chính và chửi thẳng mặt nếu bạn có dấu hiệu lười biếng, sa ngã. Còn bây giờ, sự nam tính đang bị thanh trừng trên mọi mặt trận, từ phim ảnh, truyền hình cho đến mạng xã hội.
Nếu bạn là một gã trai đang lớn trong cái thời buổi này, bạn phải nỗ lực đến điên cuồng mới giữ được bản lĩnh đàn ông. Đừng nghe lời bố mẹ mua mấy con Honda Civic cũ kỹ để đòi đi cưa gái. Hãy gom tiền mua một chiếc Mustang, Camaro đời cũ, hoặc một con Z28 từ thập niên 90. Và nhớ kỹ, đừng mua xe số tự động, hãy chọn số sàn. Cái trò loại bỏ hộp số sàn trên các dòng xe thể thao hiện đại thật sự là một sự sỉ nhục đối với đàn ông. Đàn ông là phải đạp côn, sang số, phải hoàn toàn kiểm soát con quái vật dưới gầm xe. Hãy sắm thêm một chiếc mô tô, vứt bỏ mấy con xe điện, xe hybrid và mấy chiếc quần skinny jean đi. Hãy học cách ăn mặc và hành xử như một thằng đàn ông đích thực. Khi có việc cần giải quyết, hãy đến gặp trực tiếp. Nếu phải dùng đến nắm đấm để phân định thắng thua theo đúng lập trường đàn ông, thì cứ kéo nhau lên sàn thi đấu, đấm boxing hay gì đó tùy, sau khi xong việc, hãy bắt tay nhau và khép lại mọi chuyện.
Ngay cả trong mối quan hệ với phụ nữ, hãy dùng cách tiếp cận trực tiếp, mặt đối mặt thay vì núp sau các ứng dụng hẹn hò. Trên các ứng dụng đó, quyền lực hoàn toàn thuộc về phụ nữ, biến bạn thành một kẻ đi xin xỏ sự ban ơn. Hãy rèn luyện để luôn giữ vững lập trường đàn ông trong mọi mối quan hệ, dù là chơi bời chớp nhoáng hay lâu dài. Xã hội đang cướp đi cơ hội được cọ xát, cạnh tranh và vượt qua nghịch cảnh của những đứa trẻ ngay từ trong trường mẫu giáo thông qua mấy cái buổi lễ tốt nghiệp mầm non nhảm nhí hay những cái cúp trao cho tất cả những kẻ tham gia. Khoảng hai mươi năm trước, sự nam tính vẫn tràn ngập trên đường phố qua những cơ bắp cuồn cuộn, những con xe hầm hố và những thành công được khẳng định một cách ngạo nghễ. Còn bây giờ, hễ đàn ông thể hiện bản lĩnh là bị đám chiến binh công lý xã hội bu vào chỉ trích, lên án.
Nghiêm trọng hơn, phe cánh tả và văn hóa bịt miệng, đang đầu độc tư duy của giới trẻ thông qua âm nhạc, phim ảnh đầy rẫy sự oán giận, yếu đuối của lũ trai đụt và trai nữ quyền. Đáng buồn thay, nhiều thanh niên ngày nay lại coi những nỗ lực tự thân lập nghiệp, tập thể hình hay tự lập từ sớm là “quá đà” hay “đáng xấu hổ”. Đó là tư duy của những kẻ hèn nhát, muốn trốn tránh trách nhiệm làm đàn ông để tiếp tục bám váy bố mẹ. Cuối cùng thì, con đường duy nhất để bạn trưởng thành là tự quăng mình vào thử thách và không ngừng rèn luyện. Bản lĩnh đàn ông là thứ đã xây dựng nên nền văn minh này. Đừng để bản thân bị tẩy não và biến thành một tạo vật ẻo lả, vô hại theo ý muốn của xã hội hiện đại.
