Bản chất của việc nghiện làm hài lòng người khác là bạn đang tự chà đạp nhu cầu của chính mình, và đặt nhu cầu của thiên hạ lên trên. Phần lớn những kẻ mắc căn bệnh này đều lớn lên trong những gia đình có cha mẹ kiểm soát quá mức. Họ nhân danh tình yêu thương để bóp nghẹt sự tự chủ của bạn, để lại những vết sẹo tâm lý nặng nề khi bạn trưởng thành. Bạn trở thành một gã nghiện cái việc làm hài lòng người khác, luôn đẩy mong muốn của bản thân ra sau để giữ cho thiên hạ vui vẻ. Muốn chấm dứt sự nhục nhã này, bạn phải học cách ngừng ưu tiên người khác trước bản thân mình.
Nói vậy không có nghĩa là tôi khuyên bạn trở thành một gã khốn ích kỷ, ái kỷ, chỉ biết đến mình 24/7. Cuộc sống luôn cần sự cân bằng giữa cho và nhận. Ngay cả trong kinh doanh, tôi cũng phải ưu tiên và chăm lo cho nhân viên của mình trước, không thể thích thì quỵt lương hay bóc lột họ. Điểm khác biệt nằm ở chỗ: biết nghĩ cho người khác trên một nền tảng tôn trọng lẫn nhau, chứ không phải quỳ lụy, hạ thấp bản thân. Có lòng trắc ẩn và sự thấu cảm là một vũ khí xã hội mạnh mẽ, nhưng bạn phải có đủ tự trọng để không biến nó thành sự nhu nhược.
Sự nhu nhược này nhục nhã nhất là khi thể hiện trong các mối quan hệ tình cảm. Nhiều gã đàn ông ngoài kia đang phải sống kiểu rón rén như đang “đi trên vỏ trứng”, ngay trong chính ngôi nhà của mình. Mấy cha này sợ vợ, sợ người yêu như sợ cọp. Các bạn cưới những “bà chúa độc tài” 1m50 về rồi để họ nói với bạn bằng giọng bề trên, như quát tháo một đứa trẻ, chỉ vì ngày xưa các bạn không có game kỹ năng thu hút gái lạ), không có thế mạnh và không có quyền lựa chọn, nên vớ đại một cô nàng mũm mĩm, dễ thương trong vòng tròn bạn bè. Hãy nhớ kỹ: bạn không bao giờ có thể làm cho phụ nữ hạnh phúc bằng cách cung phụng họ. Cách duy nhất để khiến một người phụ nữ hạnh phúc là bạn phải làm cho bản thân mình hạnh phúc trước, đặt lập trường (frame) và nhu cầu của bạn lên trên cô ta.
Đừng chỉ biết im lặng chịu đựng vì sợ xung đột hay sợ làm rạn nứt mối quan hệ với vợ, với người yêu hay với sếp. Cuộc sống này vốn dĩ là một chuỗi những xung đột. Nếu nhu cầu chính đáng của bạn bị ngó lơ, bạn phải có bản lĩnh lên tiếng. Nếu không, bạn sẽ dần phát điên, tích tụ sự uất hận với chính mình và với đối phương vào uẩn ức (the shadow). Bản thân tôi khi còn làm việc ở tập đoàn, khi sếp giao thêm việc trong lúc tôi đã quá tải, tôi thẳng thắn nói: “Bob, tôi không thể làm việc này ngay bây giờ, tôi sẽ xử lý ngay khi có thể”. Đừng để nỗi sợ thiên hạ nghĩ gì về mình kiểm soát bạn, đó là biểu hiện của sự tự ti và yếu đuối.
Nỗi sợ hãi đó bắt nguồn từ sự kỳ vọng quá mức của cha mẹ. Tôi hiểu rất rõ điều này vì mẹ tôi là một tiến sĩ ngành giáo dục, các anh chị em tôi đều học giỏi, còn tôi thì luôn lẹt đẹt. Tôi luôn cảm thấy mình là nỗi thất vọng của mẹ, và cũng là nỗi thất vọng của cha khi không có năng khiếu bóng rổ như ông. Tôi đã từng đẩy nhu cầu của mình ra sau để cố làm hài lòng họ, và mang cả tư duy đó vào công việc lẫn tình cảm sau này. Kết quả là những mối quan hệ thời trẻ của tôi đều đổ vỡ thảm hại. Dù những cô gái đó có nóng bỏng đến mức nào, tôi cũng không thể giữ chân được họ, vì cái tư duy làm hài lòng phụ nữ khiến tôi trông như một gã beta yếu ớt.
Mọi thứ chỉ thay đổi khi tôi tự kinh doanh, khi tôi buộc phải lớn lên và gánh vác trách nhiệm. Để người đàn ông bên trong bạn được sống, đứa trẻ ranh ma, yếu đuối kia phải bay màu. Bạn không thể làm nên trò trống gì nếu cứ sống theo ý muốn của kẻ khác. Khi tôi quyết định từ bỏ công việc béo bở ở tập đoàn để đi theo con đường riêng (vợt gái chuyện nghiệp), cha mẹ và sếp cũ đều ra sức ngăn cản, vẽ ra viễn cảnh thăng tiến, hưu trí an toàn. Họ tự hào vì tôi đã thành công, nhưng tôi biết mình phải tự bước đi trên con đường của riêng mình, chứ không phải con đường của họ. Có một khoảng thời gian dài tôi không dám nhìn mặt cha mẹ, chấp nhận mất đi sự tôn trọng từ họ để tập trung chứng minh lựa chọn của mình là đúng.
Tôi đã từng đứng trước ranh giới quay lại cuộc sống làm thuê an toàn khi cạn kiệt tiền bạc, trong cuộc phỏng vấn với hãng Adobe. Nhưng ngồi trong chiếc xe sắp phải bán, tôi hiểu rằng nếu nhận việc, giấc mơ của tôi sẽ chết. Tôi quyết định “đốt thuyền”, cắt đứt mọi đường lui để dồn lực cho sự nghiệp riêng. Và tôi đã thành công. Tôi nhận ra cách tốt nhất để làm hài lòng cha mẹ, đặc biệt là người cha, không phải là ngoan ngoãn nghe lời, mà là trở nên thành công rực rỡ bằng cách làm chủ cuộc đời mình trước. Đừng đặt nhu cầu của bất kỳ ai lên bệ thờ, hãy giữ vững sự tự tin, làm chủ lập trường và dũng cảm đối mặt với thử thách để trở thành một người đàn ông đích thực.
