SỰ HỦY DIỆT CỦA CƠN GIẬN: ĐỪNG ĐỂ CUỘC ĐỜI TÀN PHẾ VÌ SỰ NGŨ TRÍ
Cơn giận là thứ cảm xúc tàn khốc nhất nhưng cũng có thể là công cụ mạnh mẽ nhất nếu bạn biết trị nó. Hãy tưởng tượng cơn giận như một con sông lớn. Nếu để chảy tự do, nó sẽ gây lũ lụt, cuốn phôi mọi nhà cửa, biến cuộc đời bạn thành một bãi hoang tàn. Nhưng nếu bạn biết xây đập, dẫn dòng, nó sẽ tưới mát đồng ruộng và tạo ra năng lượng. Vấn đề là, phần lớn các bạn trẻ hiện nay lại đang để con sông đó nhấn chìm chính mình.
Tôi nhìn thấy hình ảnh đó rõ nhất từ cha tôi – một người đàn ông có đầy đủ mọi thứ: trí tuệ, sự cuốn hút và năng lượng dồi dào. Ông ấy có “một sấp bài đẹp” khi bước vào đời, nhưng rồi chết đi trong sự cô độc và trắng tay. Tại sao? Vì ông ấy để cơn giận làm chủ. Ông ấy giống như nhân vật Luca Brasi trong tiểu thuyết “Bố Già”, một kẻ điên cuồng như thể đang gào lên “hãy giết tôi đi” nhưng lại quá mạnh mẽ để ai đó có thể hạ gục. Ông ấy sẵn sàng lao vào ẩu đả, đập nát những thứ giá trị chỉ vì những xích mích cỏn con.
Sự giận dữ đó đã hủy hoại mọi mối quan hệ, quét sạch gia sản và danh tiếng của ông ấy. Bây giờ, ở tuổi 76, ông ấy sống trong một căn phòng tồi tàn, không một ai quan tâm, thậm chí nhiều người – bao gồm cả tôi – sẽ cảm thấy nhẹ lòng khi ông ấy khuất núi. Đó là cái kết của một kẻ làm nô lệ cho cảm xúc. Tôi kể điều này không phải để nói xấu, mà để răn đe bạn: Đừng lặp lại vết xe đổ đó. Đừng để một cơn nóng nảy nhất thời thiêu rụi cả tương lai dài phía trước.
Bạn cần phải hiểu bản chất: Cơn giận luôn bắt nguồn từ hai thứ là nỗi sợ và sự bất lực. Khi bạn sợ hãi môi trường xung quanh hoặc bất lực vì không đạt được điều mình muốn, bạn phản ứng bằng cách xù lông nhím. Cha tôi đã bắt nạt tôi từ nhỏ, biến tôi thành một con rối trong chính cuộc đời mình. Chính sự bất lực đó đã tạo ra trong tôi một núi lửa phẫn nộ. Khi còn trẻ, tôi từng nổ tung với những người không đáng bị như vậy chỉ vì một vết xước nhỏ trên đồ vật hay một việc không như ý.
Đừng bao giờ nhầm lẫn giữa việc kiềm chế và đè nén cảm xúc. Đè nén là bệnh hoạn, nhưng để cảm xúc dẫn dắt hành động là ngu xuẩn. Một người đàn ông thực thụ phải biết dùng lý trí và kinh nghiệm để điều khiển hành vi, chứ không phải để cơn giận lên ngôi. Hãy dùng cơn giận như một chiếc nhiệt kế để đo lường chính mình. Khi bạn thấy mình muốn đấm nát mặt kẻ vừa cướp chỗ đậu xe, hãy nhìn vào gương và hỏi: “Tại sao mình lại điên tiết đến thế?”. Liệu đó là vì cái chỗ đậu xe, hay vì những uất ức, bất lực từ quá khứ đang trỗi dậy?
Khi tôi hiểu ra nguồn gốc sự giận dữ của mình, những cơn bùng nổ đó tự khắc biến mất. Bây giờ, khi gặp chuyện không may, tôi không gào thét “Tại sao chuyện này lại xảy đến với tôi?”, mà tôi hỏi “Tôi phải làm gì để giải quyết nó?”. Năng lượng của con người là hữu hạn. Mỗi chút sức lực bạn bỏ ra để giận dữ là một phần vốn liếng bạn đánh mất để xây dựng sự nghiệp và cuộc đời. Thay vì đặt cược vào cửa thua (cơn giận), hãy dồn số “chip” đó vào cửa thắng (hành động thực tế).
Thời gian sẽ giúp bạn bớt quan tâm đến những nỗi đau quá khứ, nhưng bạn phải là người cầm lái con xe cuộc đời mình. Đừng đợi đến khi vào tù mới nhận ra mình đã sai. Hãy nhìn thẳng vào sự thật, đối diện với những tổn thương cũ và học cách buông bỏ. Buông bỏ không có nghĩa là quên, mà là không cho phép chúng kiểm soát bạn nữa. Khác biệt duy nhất giữa con người và thú vật chính là khả năng làm chủ bản thân. Đừng để mình chết đi như một đứa trẻ già xác trong hình hài một ông lão 76 tuổi đầy hận thù. Hãy tỉnh ngộ trước khi quá muộn.
