Kênh YouTube của tôi đang bùng nổ với tốc độ không tưởng, hàng chục ngàn lượt xem và cả ngàn người đăng ký mới mỗi ngày. Nhìn vào sự thành công đột ngột này, nếu là tôi của 20 năm trước, chắc chắn tôi đang phát điên vì lo lắng và tìm cách “truy đuổi” hào quang đó. Nhưng giờ đây, ở tuổi 50, tôi bình thản nhìn nó diễn ra. Tôi nhận ra một sự thật nghiệt ngã mà giới trẻ các bạn thường lầm tưởng: Chúng ta có ít quyền năng kiểm soát vận mệnh hơn chúng ta nghĩ rất nhiều. Sự tăng trưởng này không phải do tôi tài giỏi đột xuất, mà là do thuật toán của Google – một thứ “quyền năng tối thượng” nằm ngoài tầm tay tôi.
Tôi kể bạn nghe, có những video tôi làm từ tám đời mười kiếp bỗng dưng nổi tiếng sau gần một năm trời im lìm. Tôi chẳng làm gì khác biệt, cũng chẳng tác động gì thêm, nó tự “bay” lên như một trò đùa của số phận. Nếu là một gã trai trẻ háo thắng, tôi sẽ lao vào phân tích, cố gắng sao chép công thức đó một cách máy móc, lặp đi lặp lại những nội dung cũ rích chỉ để duy trì con số. Đó là cái bẫy của sự lo âu. Bạn sẽ trở nên thảm hại khi cố gắng kiểm soát những biến số mà vốn dĩ bạn chỉ là một hành khách trên chuyến tàu đó thôi.
Sai lầm lớn nhất của tuổi trẻ là dành quá nhiều tâm trí để lo lắng về những việc nằm ngoài tầm kiểm soát. Bạn lo người này nghĩ gì, người kia nói gì, hay liệu hoàn cảnh khách quan có ủng hộ bạn không. Tôi đã từng như thế ở độ tuổi 20, 30 và đó là điều tôi hối hận nhất. Khi bạn quá tập trung vào những thứ không thể xoay chuyển, bạn sẽ bỏ mặc những thứ mà đáng lẽ bạn phải làm tốt nhất. Đừng để sự lo âu vô nghĩa đó gặm nhấm thời gian và năng lượng của bạn, vì kết quả cuối cùng thường chẳng liên quan gì đến việc bạn đã lo lắng nhiều hay ít.
Hãy nhìn thẳng vào thực tế: Quyền hạn của bạn đối với thế giới này cực kỳ hữu hạn. Nhiều người bảo tôi phải tối ưu hóa hình thu nhỏ, chỉnh sửa mô tả hay dùng thủ thuật này nọ để “dắt mũi” thuật toán. Nghe này, những thứ đó có thể giúp ích nhưng tỉ lệ tác động chỉ chiếm chưa đầy 5%. Nếu cái máy đó muốn đẩy bạn lên, bạn sẽ lên; nếu nó muốn dìm bạn xuống, bạn có đổi tiêu đề đến mức “xanh mặt” cũng chẳng ích gì. Đừng nhầm lẫn giữa việc “góp phần ảnh hưởng” và việc “có quyền kiểm soát”. Sự khác biệt đó chính là ranh giới giữa một người đàn ông trưởng thành và một đứa trẻ mơ mộng.
Lời khuyên đanh thép tôi dành cho bạn là: Hãy phân loại cuộc đời mình thành ba vùng rõ rệt: vùng kiểm soát, vùng ảnh hưởng và vùng ngoài tầm với. Đừng tốn một giây nào cho vùng thứ ba. Thay vào đó, hãy dồn toàn lực vào những gì bạn thực sự nắm giữ. Như việc tôi viết sách hay làm video, tôi chỉ tập trung làm sao cho nội dung đó thật tử tế và đáng tự hào. Còn việc nó có xuất bản được không, có ai xem không, đó là chuyện của thị trường và may rủi. Tôi đã từng bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá chỉ vì mải lo lắng về những điều ngớ ngẩn mà quên mất việc trau dồi chính cái cốt lõi mình đang làm.
Tuổi trẻ đầy nhiệt huyết và năng lượng, các bạn luôn muốn làm chủ định mệnh của mình. Đó là tư duy tốt, nhưng đừng để nó biến thành sự mù quáng. Bạn cần phải va chạm với những giới hạn của bản thân càng sớm càng tốt để hiểu được đâu là nơi ý chí của bạn kết thúc và đâu là nơi sự ngẫu nhiên bắt đầu. Đẩy mạnh giới hạn đó là điều nên làm, nhưng khi đã chạm trần, hãy biết chấp nhận và thư giãn. Lo lắng về những thứ không thể xoay chuyển không phải là nỗ lực, đó là sự ngu xuẩn. Đừng để đến khi 50 tuổi mới nhận ra mình đã phí cả thanh xuân chỉ để lo sợ về những bóng ma không có thật.
