Nghe này, là con người thì ai cũng có khiếm khuyết. Tôi có, bạn có, tất cả chúng ta đều có những góc tối, những thói hư tật xấu cần phải đối mặt và sửa chữa để trở thành một người đàn ông ra hồn. Nhưng nực cười thay, dạo gần đây xã hội lại rộ lên cái mốt biến mọi lỗi lầm, sự yếu kém của bản thân thành các loại “rối loạn”. Tôi đã sống đủ lâu để chứng kiến sự biến tướng này: từ những sang chấn thực sự của lính chiến trở về từ Việt Nam những năm 70, giờ đây người ta “đẻ” ra đủ thứ rối loạn như nấm sau mưa. Từ lo âu, nhân cách cho đến mọi khiếm khuyết nhỏ nhất đều được đóng gói lại dưới cái tên mỹ miều là “bệnh lý”.
Tại sao người ta lại hăm hở vơ vào mình mấy cái danh xưng “rối loạn” đó? Đơn giản thôi: để trốn tránh trách nhiệm. Nếu bạn lười biếng, đó là lỗi của bạn. Nhưng nếu bạn bảo mình bị “rối loạn”, đột nhiên bạn trở thành nạn nhân và không còn quyền tự chủ nữa. Cái bóng ma “rối loạn” đó được nhấc ra khỏi con người bạn, đặt lên kệ và trở thành lá chắn cho mọi sự thất bại. Bạn không học hành, bạn béo phì, bạn sợ giao tiếp, bạn thất nghiệp… tất cả là tại “căn bệnh” chứ không phải tại bạn. Đây là cách nhanh nhất để tước bỏ bản lĩnh của một người đàn ông.
Nguy hiểm hơn, khi bạn coi khiếm khuyết là một chứng bệnh mãn tính, bạn mặc định rằng mình không thể và không cần phải sửa chữa nó. Nó giống như một người anh em song sinh dính liền, theo bạn suốt đời và bào chữa cho mọi hành vi hèn nhát của bạn. Bạn không còn động lực để thay đổi vì tin rằng “nó vốn dĩ là như thế”. Thay vì cảm thấy xấu hổ để mà vươn lên, bạn lại dùng nó để đòi hỏi sự thương hại. Sự xấu hổ là một cảm xúc tiêu cực nhưng cực kỳ cần thiết; nó là động lực để chúng ta sửa mình. Khi bạn vứt bỏ sự xấu hổ để ôm lấy cái mác “rối loạn”, bạn đang tự tay triệt tiêu cơ hội trưởng thành của chính mình.
Tệ hại nhất là cái tư tưởng cho rằng có “rối loạn” khiến bạn trở nên đặc biệt. Thật đáng khinh bỉ! Ngày xưa, người ta nhìn vào khiếm khuyết để đánh giá năng lực của bạn; ngày nay, bạn lại dùng nó như một quân bài hộ thân để bắt người khác phải nương nhẹ, nâng niu mình như trứng mỏng. Nhìn mấy kẻ nhân danh “tự hào vì béo phì” mà xem, thực chất họ chỉ là những kẻ lười biếng, phàm ăn nhưng lại muốn được tung hô. Đừng tự lừa dối mình nữa. Đại đa số những kẻ tự xưng có “rối loạn” ngoài kia thực chất chỉ là những kẻ dối trá, dùng cái mác đó để né tránh việc khó, tránh việc phải nỗ lực rèn luyện bản thân.
Tôi đã gặp những người lính thực sự bị PTSD, những người tận mắt thấy đồng đội tan xác. Họ không bao giờ mang cái đó ra để khoe khoang hay đòi đặc quyền. Chỉ có những kẻ giả tạo mới mở miệng ra là: “Chào, tôi là John, tôi bị rối loạn lo âu, đừng làm tôi kích động”. Đó là hành động thấp kém và nhục nhã. Những người đàn ông thực thụ, những người mà bạn nên khao khát có được sự tôn trọng từ họ, sẽ chẳng bao giờ coi trọng một kẻ luôn đổ lỗi cho hoàn cảnh hay bệnh tật. Chỉ có đám thất bại mới tụ tập lại để vuốt ve, an ủi lẫn nhau bằng những câu chuyện bi kịch tự thêu dệt.
Đừng quên rằng có cả một nền công nghiệp đứng sau cổ xúy cho sự yếu đuối này. Các tập đoàn dược phẩm và giới y khoa hái ra tiền từ những “bệnh nhân mãn tính”. Họ muốn bạn tin rằng bạn có bệnh để họ có thể bán thuốc cho bạn suốt nhiều thập kỷ. Một khách hàng không bao giờ khỏi bệnh là một mỏ vàng vĩnh cửu. Họ biến xã hội này thành một lũ bạc nhược, phụ thuộc vào những viên thuốc thay vì ý chí. Khi đàn ông trở nên yếu đuối và không dám đối mặt với thử thách, xã hội đó sẽ sụp đổ trước những biến cố tất yếu của cuộc đời.
Cuộc đời tôi, ở tuổi 50, vẫn là một cuộc chiến không ngừng với những khiếm khuyết của bản thân. Tôi không sửa được hết, nhưng tôi chưa bao giờ ngừng nỗ lực bằng ý chí của mình. Nếu không tiến bộ, bạn sẽ trì trệ, và trì trệ chính là con đường dẫn đến sự diệt vong về mặt tinh thần. Đừng để bị cám dỗ bởi những lời chẩn đoán dễ dãi. Có thể bạn không chết ngay lập tức, nhưng tâm hồn bạn sẽ mục nát khi bạn từ bỏ quyền kiểm soát cuộc đời mình vào tay một cái tên gọi bệnh hoạn nào đó.
Tôi thấy đau lòng cho giới trẻ vì các bạn là mục tiêu quá dễ dàng của những lời dối trá này. Thật là quỷ quyệt khi thuyết phục một người trẻ rằng họ bị hỏng hóc đâu đó để họ không bao giờ dám đứng dậy đấu tranh. Bạn không có “rối loạn” gì cả, bạn chỉ đang sợ hãi và xấu hổ khi phải đối mặt với sự yếu kém của mình thôi. Hãy là một người đàn ông đúng nghĩa: nhìn thẳng vào con quỷ trong gương, nhìn thấu những khiếm khuyết của bản thân và tự tay sửa chữa chúng. Đừng tìm lối thoát hèn nhát dưới danh nghĩa một căn bệnh không có thật.
