ĐỈNH CAO LÀ SỰ TRỐNG RỖNG: ĐỪNG LEO LÊN KIM TỰ THÁP CHỈ ĐỂ THẤY MÌNH CÔ ĐỘC
Người đời thường dùng hình ảnh “nấc thang” để nói về sự nghiệp, nhưng tôi nói cho bạn hay, họ vừa đúng vừa sai. Thực tế, đó không phải là một cái thang, mà là một kim tự tháp. Ở dưới đáy, nó rộng thênh thang và đầy rẫy những kẻ tầm thường, nhưng càng lên cao, không gian càng thu hẹp lại. Khi bạn leo lên đỉnh cao nhất của sự nghiệp hay kinh doanh, bạn sẽ nhận ra một sự thật nghiệt ngã: càng ít chỗ cho đồng nghiệp, và những người từng đi cùng bạn sẽ dần bị bỏ lại phía sau hoặc bị đẩy văng ra khỏi cuộc chơi. Đó là bản chất tàn khốc của sự thăng tiến mà không ai nói cho bạn biết.
Bản năng của đàn ông là chinh phục và leo trèo, điều đó nằm trong máu chúng ta. Chúng ta luôn khao khát nhiều hơn – nhiều tiền hơn, địa vị cao hơn, trách nhiệm lớn hơn và sự tôn trọng tuyệt đối. Cố gắng dập tắt bản năng này hay dùng giáo dục để “thuần hóa” nó là một sự nực cười và vô dụng. Tuy nhiên, tôi đã học được một bài học cay đắng mà ít kẻ trẻ tuổi nào chịu tin khi chưa nếm trải. Khi bạn còn trẻ, bạn nghĩ rằng đỉnh cao là thiên đường, nhưng ở tuổi 51, tôi thấu hiểu sâu sắc rằng cái đích đó đôi khi lại là một lời nguyền nếu bạn đạt được nó.
Sự thật có thể khiến bạn suy sụp: trên đỉnh cao nhất chẳng có gì cả. Bạn dành cả đời, đổ mồ hôi và nước mắt để leo lên đỉnh của sự nghiệp hay quyền lực, để rồi khi đứng ở đó, bạn chỉ thấy khoảng không trống rỗng. Bạn sẽ thấy mình đứng giữa bầu không khí loãng, cô độc và lạnh lẽo. Thứ duy nhất bạn tìm thấy trên đỉnh núi không phải là sự giải thoát hay hạnh phúc kỳ diệu, mà chỉ là những gì bạn đã mang theo trong túi mình suốt hành trình đó. Nếu bạn không mang theo giá trị thực, cái đỉnh ấy sẽ chỉ là một mồ chôn tinh thần.
Nhiều gã đàn ông khi leo tới đỉnh và nhận ra sự trống rỗng, họ lại cuồng cuồng đi tìm một “kim tự tháp” khác để leo lại từ đầu. Họ dành cả đời để nhảy từ đỉnh này sang đáy kia vì không thể chịu đựng được cảm giác thiếu vắng mục đích. Họ lầm tưởng rằng quyền lực và sự kính trọng từ đồng nghiệp sẽ mang lại sự bình yên, nhưng thực tế không bao giờ như vậy. Đỉnh cao không mang lại sự thỏa mãn hay lấp đầy lỗ hổng trong tâm hồn bạn. Nó chỉ cho bạn một tầm nhìn rộng hơn để thấy những kẻ khờ khạo khác đang chật vật leo lên nơi mà bạn đang đứng.
Trong cái thời đại mà ý nghĩa cuộc sống trở thành một dự án “tự chế” (DIY) như hiện nay, mọi thứ càng khó khăn hơn. Tôn giáo từng là điểm tựa đã mờ nhạt, gia đình truyền thống thì rạn nứt và tan vỡ. Bạn bị ném vào một sự tồn tại đầy tính hưởng lạc, vị kỷ và tự hủy hoại. Tôi đã dành hàng thập kỷ sống chỉ cho bản thân mình, tiêu tiền vào những ham muốn xác thịt và vật chất, để rồi nhận ra đó là một trải nghiệm rỗng tuếch và ngu xuẩn. Sự thỏa mãn từ việc mua sắm hay hưởng thụ cá nhân chỉ giống như một liều thuốc phiện: nó cho bạn cảm giác “phê” nhất thời rồi để lại một sự kiệt quệ dài lâu.
Vậy nên, đừng leo kim tự tháp như một mục đích tự thân. Hãy xác định rõ bạn leo để làm gì, để bảo vệ điều gì và để xây dựng cái gì. Ý nghĩa không tự nhiên mà có, bạn phải tự kiến tạo nó từ những thứ thực sự quan trọng: công việc mang lại giá trị cho đời, những đứa con, hay người phụ nữ đi cùng bạn. Với cá nhân tôi, những video này hay việc nuôi dạy con cái mới là thứ mang lại ánh sáng mỗi sáng thức dậy. Việc nhìn thấy con mình lớn lên và cần mình mới thực sự lấp đầy khoảng trống mà tiền bạc hay địa vị không bao giờ làm được.
Lời khuyên cuối cùng của tôi dành cho bạn là hãy chọn cái “giá trị” mà bạn mang theo một cách cẩn thận nhất. Kim tự tháp sự nghiệp hay kinh doanh chỉ là công cụ, là phương tiện để bạn bảo vệ và hỗ trợ cho những gì bạn thực lòng yêu thương. Đừng quá lo lắng về việc bạn đang leo cái tháp nào, vì cái tháp nào cũng sẽ trống rỗng ở trên đỉnh mà thôi. Hãy lo lắng về việc trái tim bạn có đủ tình yêu và mục đích để sưởi ấm cho mình khi đứng giữa bầu trời lộng gió đó hay không. Đó mới chính là bí mật của hạnh phúc thực sự.
