KHI SỰ HỨNG KHỞI LÀ MỘT CÚ LỪA: BÍ MẬT CỦA KẺ KIẾM TIỀN CHUYÊN NGHIỆP
Hôm nay tôi thực sự chẳng có một chút hứng thú nào để làm video cả. Tôi đã vật vờ cả ngày, làm đủ thứ việc linh tinh để trì hoãn việc chính đáng ra phải làm. Tôi đã tự đặt ra mục tiêu cho mùa hai này: 3 video và 4 podcast mỗi tuần, lên sóng đều đặn vào giữa trưa mỗi ngày. Ý tưởng thì tôi không thiếu, cả một xấp giấy ghi ý tưởng đang nằm ngay đây. Nhưng vấn đề là tôi không có cảm xúc, không có một chút cảm hứng nào.
Và bạn biết gì không? Điều này xảy ra với tất cả mọi người, bất kể bạn là ai hay đang ở trong hoàn cảnh nào. Ai cũng có những giai đoạn không thể tìm thấy năng lượng để làm việc, không phải vì họ không có năng lực, mà đơn giản là vì họ không thích làm. Chuyện này đặc biệt hay xảy ra khi bạn làm việc độc lập, không có ai ngồi canh chừng hay chờ đợi sản phẩm của bạn. Không ai ép tôi phải làm những video này cả. Lúc này, việc tự thúc nạt bản thân trở nên khó khăn kinh khủng. Giống như chuyện học hành vậy, đó là lý do vì sao học nhóm lại có hiệu quả: vì người khác mong đợi bạn xuất hiện, bạn buộc phải có mặt, và dù có buôn chuyện, tán gẫu thì cuối cùng bạn vẫn học được nhiều hơn là ngồi ở nhà một mình rồi dán mắt vào tivi, xem đi xem lại một bộ phim cũ rích để cúng bái thời gian. Bạn cứ tự nhủ “nốt 5 phút nữa thôi”, và thế là bay đứt cả buổi chiều.
Để sống sót và thành công vượt trội, bạn bắt buộc phải học được một kỹ năng tối thượng: Grind it out – Cắn răng mà cày, lì lợm mà hoàn thành công việc.
SỰ KHÁC BIỆT TÀN NHẪN GIỮA KẺ NGHIỆP DƯ VÀ TAY CHUYÊN NGHIỆP
Rất nhiều kẻ mở mồm ra là văn vở: “Tôi phải chờ nguồn cảm hứng, tôi phải được đánh thức bởi các đấng thần linh thì mới sáng tạo, mới viết lách hay làm video được”. Xin lỗi nhé, toàn là một lũ xạo ngôn.
Tôi từng là một nhà văn chuyên nghiệp. Số ngày tôi ngồi vào bàn làm việc với một cái đầu rỗng tuếch, chẳng có một tí cảm hứng nào còn nhiều hơn số ngày tôi thấy thăng hoa. Khi viết tiểu thuyết, tôi đặt mục tiêu cứng: 2.000 từ mỗi ngày. Sáng ra, tôi ngồi vào bàn, hoàn toàn không biết mình sẽ viết cái quái gì tiếp theo. Nhưng tôi chọn cách cắn răng mà nện bàn phím, ép bản thân phải bò cho đủ 2.000 từ trước khi hết ngày. Cứ lỳ lợm như thế vài ngày, mạch viết sẽ tự động trơn tru trở lại, và có những ngày sự thăng hoa tự tìm đến, giúp tôi giải quyết xong 2.000 từ ngay trước giờ ăn trưa. Rất phấn khích, rất vui vẻ.
Nhưng đây mới là sự thật chấn động mà tôi nhận ra khi nhìn lại toàn bộ thành quả sau mỗi tháng:
Tôi tuyệt đối không thể phân biệt được đâu là phần việc tôi viết ra trong những ngày thăng hoa, và đâu là phần việc tôi đã cắn răng cày cuốc trong sự chán chường. Không có một chút khác biệt nào về mặt chất lượng. Không một chút nào!
Bởi vì khi bạn ép bản thân phải hành động, tài năng và năng lực của bạn sẽ tự động trỗi dậy để đáp ứng hoàn cảnh. Việc cày cuốc trong vô cảm rõ ràng không vui vẻ gì bằng việc để mọi thứ tự tuôn trào, nhưng phần lớn các ngày trong đời bạn đều sẽ là những ngày như thế.
- Kẻ nghiệp dư (Hobbyist): Chỉ làm việc khi có tâm trạng, khi thấy hứng khởi. Trong 5 ngày, gã chỉ có cảm hứng đúng 1 ngày, 4 ngày còn lại gã chơi bời. Gã mãi là kẻ chơi hệ phong trào.
- Tay chuyên nghiệp (Professional): Cày cuốc bất kể cảm xúc, đặc biệt là vào những ngày không muốn làm nhất. Vì chất lượng đầu ra là như nhau, nhưng sản lượng của tay chuyên nghiệp sẽ gấp 5 lần, thậm chí gấp 10, 20 lần kẻ nghiệp dư.
ĐỪNG CHỜ ĐỢI CẢM XỨC, HÃY MẶC QUẦN DÀI VÀO VÀ LÀM VIỆC ĐI!
Trước đây, tôi làm video chỉ để cho vui, cả năm trời lẹt đẹt được hai cái rưỡi mà chất lượng thì như hạch. Nhưng hơn một năm trở lại đây, tôi quyết định chơi nghiêm túc: Phải làm liên tục, bất kể có thích hay không. Kết quả là tôi đã sản xuất gần 200 video. Xin thề là phần lớn thời gian tôi chẳng hào hứng gì, mỗi video đều là một trận chiến cày cuốc cực nhọc. Nhưng khi nhìn lại những sản phẩm được sinh ra trong sự đau đớn đó, tôi phải thốt lên: “Chết tiệt, sao lúc đó mình nói năng sắc sảo và thông tuệ thế nhỉ?”. Ngay tại thời điểm làm ra nó, tôi cứ nghĩ mình trông như một gã đần, nhưng thực tế nhìn lại thì nó lại cực kỳ xuất sắc.
Thế nên, đừng bao giờ ngồi đó đợi cho đến khi “muốn làm” rồi mới làm. Một khi bạn đã quyết định làm cái gì — vì đam mê cá nhân hay vì tiền bạc, không quan trọng — khi bạn đã quyết định “mặc chiếc quần dài của một người đàn ông trưởng bầy” để dấn thân và làm cho ra trò, thì hãy cắn răng mà cày đi!
Nếu trong lúc làm, bạn có cảm giác sản phẩm này dở tệ, kệ mẹ cái cảm giác đó, cứ tiếp tục làm và hoàn thành nó. Bạn sẽ phải kinh ngạc vì kết quả thực tế đấy. Chính cái việc bạn ép bản thân vượt qua sự lười biếng không chỉ khiến công việc tốt lên, mà nó còn tạo ra một lối mòn tư duy cho bộ não, giúp những lần cày cuốc sau này trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Hầu hết cuộc đời này là những chuỗi ngày cày cuốc lỳ lợm. Tôi ước mình có thể rót mật vào tai bạn rằng mọi thứ sẽ luôn vui vẻ, kể cả công việc bạn yêu thích. Không có đâu. Nếu bạn làm việc một cách nghiêm túc, phần lớn thời gian sẽ rất nặng nề, mệt mỏi và bạn sẽ liên tục nghi ngờ năng lực của chính mình. Nhưng tin tôi đi, cứ kiên trì nghiến răng mà bước tiếp, thành quả cuối cùng sẽ rực rỡ đến mức chính bạn cũng phải há hốc mồm tự hào.
