Gần đây, có một kẻ ủng hộ tôi đã gửi cho tôi một tin nhắn dài dằng dặc. Bình thường, hộp thư của tôi ngập ngụa từ 10 đến 20 email mỗi ngày, và tôi chẳng rảnh để mắt tới. Nhưng vì hắn có donate, nên tôi coi đó là một phần nghĩa vụ nên đành mở ra xem. Thật là nực cười, thay vì một vài đoạn ngắn gọn, hắn lại ném vào mặt tôi một cuốn tiểu thuyết đúng nghĩa, kể lể đủ thứ từ gia cảnh, các mối quan hệ cho đến những rắc rối vụn vặt của hắn rồi kết thúc bằng câu hỏi “tôi phải làm gì đây?”. Nhớ cho kỹ, tôi không có thời gian để ngồi đọc hết đống rác chữ đó trong 15 phút, thế nên tôi chỉ rep lại cho hắn một câu ngắn gọn: “Quá dài, tóm tắt lại các ý chính đi”.
Nhưng rồi một điều nực cười và đầy thú vị đã xảy ra ngay sau đó. Hắn nhắn lại ngay: “Không cần nữa đâu mentor, tôi tự hiểu ra rồi”. Bạn thấy có nực cười không? Hắn bảo rằng chính trong cái quá trình ngồi còng lưng gõ ra từng dòng đau khổ, bế tắc của bản thân, hắn đã tự tìm thấy lối thoát. Bản thân tôi, một người đã sống và lăn lộn suốt nhiều thập kỷ, cũng đã trải qua điều này khi viết nhật ký. Tôi nhận ra những giai đoạn tăm tối và khốn đốn nhất cuộc đời mình, những lúc tôi sống như một thằng mù đi trong đêm, chính là những lúc tôi ngừng đặt bút xuống giấy để nhìn nhận lại bản thân.
Việc bạn tự tay viết ra những rắc rối khốn nạn đang bóp nghẹt cổ mình sẽ ép bạn phải nhìn thẳng vào nó bằng một sự khách quan tàn nhẫn. Khi bạn tự tách mình ra khỏi đống hỗn độn đó, bạn mới sáng mắt ra để thấy được bản thân phải làm gì. Vì vậy, mỗi khi bạn thấy cuộc đời mình như một bãi rác, mất phương hướng và thảm hại, hãy ngồi xuống và viết một bức thư. Hãy tưởng tượng bạn đang viết cho một người bạn cực kỳ thông minh, một người biết vừa đủ về bạn để bạn không phải tốn thời gian giải thích những điều ngu ngốc, hiển nhiên, mà chỉ tập trung vào ngay phần cốt lõi của nỗi đau.
Bạn không cần phải gửi bức thư đó cho bất kỳ ai cả, hãy giữ nó cho riêng mình như một bài tập tinh thần tối quan trọng. Bản chất của việc viết là ép bộ não lười biếng của bạn phải sắp xếp lại mọi sự kiện hỗn loạn thành một lập trường logic, rõ ràng. Cuối cùng thì, thứ đang che mờ lý trí của bạn, khiến bạn hành xử như một kẻ thất bại chính là đống cảm xúc yếu đuối, những nỗi sợ hãi và lo âu hèn nhát. Khi đặt bút xuống và hướng về một đối tượng cụ thể trong tâm trí, bạn sẽ tự tay lột trần đống hành lý cảm xúc rác rưởi đó ra để nhìn thẳng vào sự thật trần trụi.
Nhớ cho kỹ, việc này đòi hỏi một kỷ luật sắt đá và bạn tuyệt đối không được gõ trên máy tính. Trên cái màn hình vô hồn đó, bạn chỉ đang xả ra những dòng chữ vô nghĩa như ném chất thải vào tường, rồi tự lừa dối mình rằng sẽ sửa lại sau. Khi bạn cầm cây bút và viết nắn nót từng chữ lên một tờ giấy, bộ não của bạn bị ép buộc phải hoạt động, phải tổ chức tư duy từ trước khi hạ bút để giải thích cho khán giả tưởng tượng của mình. Nếu bản thảo đầu tiên vẫn chưa giúp bạn tỉnh ngộ, hãy vứt nó sang một bên và viết lại bản thứ hai, thậm chí là bản thứ ba. Đến lần thứ ba, tôi cá là cái đầu u tối của bạn sẽ tự khắc sáng ra để nhìn thấu suốt dài hạn, chứ không bị che mắt bởi những cái lợi trước mắt.
Cuộc đời này tàn nhẫn ở chỗ, tất cả những gì thực sự có giá trị thì đều vô cùng khó khăn, nếu nó dễ dàng thì đã chẳng đến lượt bạn. Việc đối diện với những thất bại của chính mình trên trang giấy là một cực hình đau đớn, nhưng đó là thứ kỷ luật bắt buộc nếu bạn không muốn sống một cuộc đời như trò chơi đập chuột-Whack-a-mole. Quá nhiều thằng đàn ông ngoài kia đang sống kiểu đó, cứ thấy rắc rối nào trồi lên là hùng hục lao vào đập, sống bám víu vào từng khoảnh khắc một cách vô định. Bản thân tôi thời trẻ cũng từng rất giỏi cái trò đập chuột ngu xuẩn đó, tôi cứ tự mãn lao đi mà không hề có phương hướng, để rồi khi già đi, tôi liên tiếp đưa ra những quyết định sai lầm hủy hoại bản thân chỉ vì thiếu một tầm nhìn dài hạn.
Phải đến tận những năm 40 tuổi, tôi mới cay đắng hiểu ra được hình hài cuộc đời mình và biết bản thân thực sự muốn đi về đâu. Những kẻ sống không có kế hoạch, chỉ biết phản xạ lại với đời rốt cuộc sẽ phải cúi đầu nhận lấy những gì người khác áp đặt lên chúng. Bạn có bao giờ nhìn thấy những ông già đứng chào khách ở cửa siêu thị Walmart chưa? Họ chính là hình mẫu hiện thực hóa nỗi sợ hãi lớn nhất trong cuộc đời tôi. Tôi không hề khinh miệt hay chế giễu họ, tôi tôn trọng họ vì đó là một công việc vắt kiệt sức lực và đầy cay đắng đối với một người già cả, khi cứ phải giả vờ nở nụ cười niềm nở với những người xa lạ chẳng mảy may quan tâm đến mình.
Nhưng cuối cùng thì, tôi thấy thương hại sâu sắc vì họ là những kẻ khờ dại, những kẻ đã không bao giờ thèm nghĩ đến cái kết của cuộc đời mình khi còn trẻ. Nhớ cho kỹ, rất nhiều người trong số họ từng thông minh hơn cả bạn và tôi, từng có cơ ngơi, có sự nghiệp lẫy lừng. Có thể một vài người trong số họ bị số phận quật ngã bởi những tai ương bất ngờ, nhưng đại đa số họ rơi vào cảnh khốn cùng, phải làm việc vất vả kiếm từng đồng cắc khi cận kề miệng lỗ chỉ vì họ đã sống một cuộc đời đập chuột vô định, chạy nháo nhào mà không có một chút kế hoạch nào. Đừng dẫm vào vết xe đổ nhục nhã đó, hãy tỉnh ngộ trước khi bạn trở thành kẻ tiếp theo đứng ở cửa Walmart và hối hận vì cả một thời tuổi trẻ lầm đường lạc lối.
