KỸ NĂNG SINH TỒN QUAN TRỌNG NHẤT: LẬP KẾ HOẠCH TÀI CHÍNH
Quản lý ngân sách là kỹ năng tối quan trọng mà bạn phải nắm vững nếu muốn làm chủ cuộc đời mình. Đa số những gã trẻ tuổi ngoài kia thất bại vì họ không biết lập kế hoạch. Tiền bạc đối với họ như một trò chơi “đập chuột” (whack-a-mole): chi phí phát sinh chỗ này thì đập chỗ đó, rắc rối nảy ra chỗ kia thì cuống cuồng xử lý. Họ chỉ biết phản ứng chứ không hề có sự chuẩn bị. Kết quả là gì? Là rỗng túi, là nợ nần. Bạn phải nhớ câu này: “Đầu tiên có tiền, sau đó có quyền lực, và rồi mới có phụ nữ”. Để có tiền, bạn cần một bản kế hoạch tài chính rõ ràng, không phải là mớ giấy tờ 500 trang phức tạp, mà đơn giản là việc ghi chép và dự phóng thu nhập – chi phí trong tương lai.
Lập ngân sách giúp bạn có một cái nhìn sắc lẹm và tỉnh táo. Khi mọi thứ được trải ra trên một bảng tính, bạn giống như một nhà khoa học đang mổ xẻ một con côn trùng đã chết: nó không thể cử động, và bạn có toàn bộ thời gian để phân tích từng bộ phận. Bạn nhìn vào từng mục chi phí và tự hỏi: “Làm sao để cắt giảm thứ này?”. Bạn nhìn vào mục thu nhập và đặt câu hỏi: “Làm sao để biến số 1 này thành số 2, hoặc tốt hơn hết thành số 3?”. Đó là sự minh mẫn. Đừng có quờ quạng như một gã chơi trống nghiệp dư, đập loạn xạ vào mọi khoản chi. Hãy nhìn thẳng vào chúng.
PHÂN TÍCH THỰC TẾ: CÁI BẪY CỦA SỰ TỒN TẠI
Giả sử bạn kiếm được 36.000 USD/năm. Đừng có tự huyễn hoặc mình là người có tiền. Sau khi trừ đi các loại thuế (tại California như ví dụ này), số tiền thực sự chảy vào túi bạn chỉ còn khoảng 29.000 USD. Bạn mất trắng 7.000 USD cho nhà nước. Hãy thành thật với bản thân: bạn chỉ kiếm được hơn 2.400 USD mỗi tháng. Nếu bạn vẫn còn những chi phí như nợ sinh viên, tiền thuê nhà ở khu sang trọng, tiền trả góp xe mới, bảo hiểm, xăng xe và ăn uống… thì mỗi tháng bạn có thể âm tiền. Đó không phải là sống, đó là tồn tại. Bạn chỉ là một con ốc vít trong bộ máy, và nếu bạn mất việc, bạn coi như xong đời vì không có lấy một đồng dự phòng.
Thẻ tín dụng là thứ công cụ tiện lợi nhất nhưng cũng là thứ tà ác nhất. Nó tuyệt vời cho những trường hợp khẩn cấp – như khi xe hỏng hay có vấn đề y tế đột xuất – vì nó cho bạn không gian để thở. Nhưng nếu bạn dùng nó cho chi tiêu hàng ngày, bạn đang tự xích chân mình vào kiếp nô lệ nợ nần. Các ngân hàng không muốn bạn phá sản, họ muốn bạn trở thành “nô lệ nợ”: mỗi tháng bạn trả một ít lãi, và số tiền đó chảy thẳng vào túi những kẻ ở Phố Wall. Đừng là gã ngốc đi trả lương cho kẻ khác bằng sự thiếu kỷ luật của chính mình. Hãy giữ thẻ tín dụng trong ví và chỉ rút ra khi thực sự cần thiết.
CẮT GIẢM CÁI TÔI ĐỂ XÂY DỰNG TƯƠNG LAI
Làm sao để thoát khỏi cái hố đó? Hãy bắt đầu từ chiếc xe. Một chiếc xe mới cứng sẽ mất 10% giá trị ngay khi bạn lái nó ra khỏi cửa hàng. Tại sao phải trả cái giá đó cho cái tôi của bạn? Một chiếc xe cũ 2 năm vẫn chạy tốt, vẫn có bảo hành nhưng giá chỉ bằng một nửa. Bạn tiết kiệm được hàng trăm đô mỗi tháng. Hãy nhớ: phụ nữ và trẻ con bị điều khiển bởi cảm xúc và ý muốn nhất thời, còn đàn ông thì phải kiểm soát được chúng. Đừng để cái tôi của bạn lái một chiếc xe mới trong khi túi tiền thì rỗng tuếch. Tiết kiệm được 200-300 USD mỗi tháng từ việc đổi xe là bạn đã có một khoản đệm an toàn.
Tiếp theo là tiền thuê nhà. Bạn trả thêm tiền để ở một khu phố đẹp, có nhà hàng sang trọng xung quanh, nhưng thực tế là bạn chẳng bao giờ dám bước chân vào đó nếu không muốn nợ ngập đầu. Vậy thì ở đó làm gì? Hãy dẹp bỏ cái sĩ diện hão huyền đi. Chuyển đến một khu vực rẻ hơn, hoặc thậm chí là ở ghép với vài người bạn. Bạn 22, 25 tuổi, nhiệm vụ của bạn là xây dựng nền móng để hưởng thụ vào năm 35, 45 tuổi, chứ không phải là tỏ ra “ngầu” ở tuổi đôi mươi để rồi trắng tay về sau. Người ta có thể nói bạn không sành điệu, nhưng họ sẽ phải nể sợ vì bạn có một tài khoản ngân hàng vững chắc.
MỤC TIÊU CUỐI CÙNG: TỰ DO VÀ ĐẦU TƯ
Đừng sống như một thầy tu, nhưng hãy biết thưởng cho mình một cách khôn ngoan. Bạn muốn tập gym? Bạn không nhất thiết phải đóng phí thành viên hàng tháng ở những câu lạc bộ sang chảnh với những chiếc máy đo calo vô dụng. Mua một bộ tạ cũ, một đôi giày chạy tốt là đủ cho nhu cầu thể chất. Khoản tiền tiết kiệm được từ việc này và các khoản khác hãy dồn hết vào tài khoản dự phòng. Mục tiêu của bạn là có đủ tiền để sống sót trong ít nhất 3-6 tháng nếu mất việc. Đó mới chính là thứ mua được sự bình yên trong tâm trí, không có rạp chiếu phim hay bộ quần áo hiệu nào làm được điều đó.
Khi đã có khoản dự phòng, mục tiêu tiếp theo là tích lũy để đặt cọc mua bất động sản cho thuê. Đừng mua nhà để ở ngay, hãy mua để cho thuê. Sống như một con quỷ tiết kiệm, ở nhà thuê giá rẻ nhưng sở hữu tài sản tạo ra tiền. Đừng dại dột ném tiền vào chứng khoán hay trái phiếu khi bạn chẳng biết mình đang làm gì; đó là cách nhanh nhất để bị “vặt lông”. Hãy cứ để tiền trong ngân hàng cho đến khi bạn đủ lực để thực hiện một cú hích lớn vào bất động sản.
Cuối cùng, hãy tìm cách tăng thu nhập. Ngoài công việc chính, hãy xây dựng một công việc kinh doanh phụ dựa trên sở thích hoặc kỹ năng của bạn (như làm mộc, cắt cỏ…). Nó không chỉ mang lại thêm vài trăm đô mỗi tháng để đẩy nhanh tiến độ tiết kiệm, mà còn là chiếc phao cứu sinh nếu bạn mất việc. Đàn ông không được sinh ra để ngồi chờ điện thoại hay nhìn chằm chằm vào tường trong sự trầm cảm; đàn ông được sinh ra để đi săn và chinh phục. Hãy xây dựng một cuộc đời mà bạn là người cầm lái, chứ không phải là nạn nhân của hoàn cảnh.
Bạn đã hiểu chưa? Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Chúc bạn bản lĩnh.
