Cô đơn là kẻ thù tàn độc nhất, và sự thật là nếu bạn coi nó là đối thủ, bạn sẽ thảm bại. Bạn không thể đánh bại được cô đơn, vì vậy cách duy nhất để sống sót là phải biến nó thành bạn đồng hành. Cô đơn không đơn thuần là việc ở một mình; nó là cảm giác kinh tởm khi bạn thấy mình chẳng hề có giá trị với bất kỳ ai trên đời này. Dù thực tế có đúng như vậy hay không thì cái cảm giác chủ quan đó vẫn đủ sức nghiền nát bạn nếu bạn không biết cách phòng vệ.
Nỗi cô đơn cay đắng nhất thường đến khi bạn đứng giữa đám đông: trong một câu lạc bộ náo nhiệt, nơi mọi người tụ tập thành từng nhóm cười đùa, còn bạn thì lạc lõng như một bóng ma. Nhưng đỉnh điểm của sự khốn cùng là khi bạn cảm thấy mình vô giá trị ngay cả với những người lẽ ra phải yêu thương mình nhất – cha mẹ, anh chị em, hay người bạn đời. Tôi đã từng nếm trải cảm giác đó, và tin tôi đi, nó có sức công phá khủng khiếp lên tinh thần của một người đàn ông.
Xã hội tự do hiện nay cho bạn mọi cơ hội để thành công, để từ con trai của một người dọn rác trở thành một kẻ giàu sang, nhưng cái giá của sự tự do đó chính là sự cô độc. Trong những xã hội truyền thống cứng nhắc, con người có thể bất mãn nhưng hiếm khi cô đơn vì họ luôn thuộc về một nhóm gắn kết từ lúc lọt lòng. Còn ở thế giới này, bạn càng có quyền tự nhào nặn bản thân theo ý muốn, bạn càng dễ bị tách biệt khỏi những kết nối bền vững.
Nhiều người, kể cả tôi, đã từng dùng công việc như một liều thuốc mê để trốn tránh nỗi cô đơn. Tôi đã thấy những nữ luật sư làm việc điên cuồng từ 6 giờ sáng đến 9 giờ tối, không chồng con, không bạn bè, biến mình thành những “siêu sao” chỉ để không phải đối mặt với sự trống rỗng khi về nhà. Tôi cũng từng thành công rực rỡ trong những giai đoạn cô độc nhất, nhưng thành công đó chỉ mang lại sự xa lạ lớn hơn. Sau nhiều thập kỷ, tôi nhận ra rằng để kết bạn với cô đơn, bạn phải học cách làm bạn với chính mình.
Nghe có vẻ điên rồ hay giống như một kẻ tâm thần phân liệt, nhưng bạn cần phải học cách đối thoại nội tâm. Khi tôi nhìn lại những ký hèn nhát hay đáng xấu hổ trong quá khứ, tôi cười nhạo chúng như thể đó là chuyện của một người khác. Tôi tách mình ra thành nhiều phiên bản: con người của hiện tại, những bản thể trong quá khứ và cả người đàn ông mà tôi muốn trở thành trong tương lai. Tôi tự trò chuyện, tự lắng nghe và tự quan tâm đến chính mình như một người bạn thân thiết nhất.
Cái “mẹo” tinh thần này giúp nỗi cô đơn bốc hơi nhanh chóng. Thay vì chờ đợi sự công nhận từ bên ngoài, tôi tự trình bày cuộc đời mình với chính mình. Nếu bạn thấy điều này là hâm dở, thì hãy nhớ rằng nó hiệu quả hơn bất kỳ viên thuốc an thần nào. Cô đơn là một nhà tù, nhưng nếu bạn biết cách phân thân để tự đồng hành, bạn sẽ không còn sợ hãi cái cảm giác muốn biến mất khỏi thế gian này nữa.
Đừng tự lừa dối mình bằng mấy lời an ủi rẻ tiền kiểu “ngoài kia vẫn có người quan tâm đến bạn”. Sự thật phũ phàng là nếu bạn cảm thấy không ai quan tâm, thì thường là đúng như vậy đấy. Cảm giác đó không phải là ảo giác. Nếu bạn đang ở trong một bữa tiệc nướng vui vẻ với những người thân yêu, bạn sẽ chẳng bao giờ thấy cô đơn. Nỗi đau thắt lòng đó là tín hiệu từ thực tế báo rằng vị thế của bạn trong lòng người khác đang bằng không.
Nhưng nhận ra sự thật cay đắng đó chính là điểm bắt đầu của lối thoát. Khi đã chấp nhận rằng chẳng ai thèm quan tâm đến mình, bạn sẽ hiểu mình phải làm gì: Ngừng than vãn và bắt đầu xây dựng. Hãy bước ra ngoài, tự tạo dựng một gia đình hoặc một mạng lưới những người thực sự coi trọng bạn. Đừng đợi ai đó đến cứu; hãy kết bạn với bản thân trước, rồi dùng bản lĩnh đó để tìm kiếm những người có thể cùng bạn kết liễu nỗi cô đơn.
