KHÔN NGOAN LÀ BIẾT NGẬM MIỆNG: ĐỪNG PHÍ LỜI ĐỂ LÀM THẦY THIÊN HẠ
Hôm nay có một chuyện khá nực cười xảy ra với tôi, và tôi muốn đem nó ra để dạy cho bạn một bài học về sự trưởng thành. Khi bạn còn trẻ, cái tôi của bạn rất lớn. Bạn luôn khao khát chứng minh cho cả thế giới thấy mình thông minh, sắc sảo. Chỉ cần nhặt nhạnh được một chút kiến thức, một mẩu khôn ngoan hay nhìn thấu một mánh khóe của ai đó, bạn sẽ ngay lập tức bô bô cái miệng ra để thể hiện. Bạn muốn tách mình ra khỏi đám đông, muốn chứng tỏ mình thượng đẳng hơn người khác. Nhưng đó là hành vi của một đứa trẻ, không phải của một người đàn ông.
Hôm nay, tôi có việc phải nhắn tin qua mạng với một gã. Gã này ra sức bốc phét với tôi rằng gã từng là luật sư. Nghe qua cách gã dùng từ, tôi biết ngay gã đang xạo chó. Bản thân tôi thời trẻ từng suýt đi theo ngành luật, tôi đã thi thử LSAT với điểm số rất cao, từng thuê rất nhiều luật sư và tốn hàng đống tiền cho họ trong nhiều năm qua. Tôi thừa biết một luật sư thực thụ nói năng ra sao, chứ không phải thứ kiến thức ba xu xem trên phim truyền hình. Gã đó đang cố tỏ ra mình ở một đẳng cấp cao hơn thực tế. Nếu là tôi của những năm mười tám đôi mươi, tôi đã vạch trần gã ngay lập tức, sẽ chửi thẳng vào mặt gã là đồ ngu ngốc và dối trá. Nhưng hôm nay, tôi chọn cách im lặng.
BẬC TRƯỞNG THÀNH THÌ LỢI DỤNG
Bạn phải tự hỏi bản thân: việc vạch trần lời nói dối của một kẻ chẳng liên quan gì đến cuộc đời bạn sẽ mang lại lợi ích gì cho bạn? Chẳng được cái tích sự gì cả. Bạn chỉ thỏa mãn được cái sĩ diện hão trong vài giây, nhưng đổi lại, bạn tự rước về một kẻ thù. Khi bạn chỉ thẳng tay vào mặt kẻ khác và nói “mày đang nói dối”, bạn đang đập nát cái vỏ bọc lòng tự trọng mà gã tự huyễn hoặc ra cho chính mình. Kẻ dối trá sẽ không xấu hổ mà nhận lỗi đâu; gã sẽ xù lông nhím, giãy nảy lên, tức giận và thù hằn bạn vì gã bị tước đi chiếc mặt nạ.
Hãy nhớ quy luật này: Nếu bạn thực sự là một thứ gì đó và có kẻ không tin, bạn sẽ thản nhiên phớt lờ họ. Giống như ai đó bảo bầu trời màu xanh lá cây, bạn chỉ việc bước qua vì biết thừa nó màu xanh lam. Nhưng nếu bạn đang giả vờ và bị ai đó bóc phét, bạn sẽ lồng lộn lên như một con thú bị dẫm phải đuôi. Vậy thì tại sao tôi phải chọn cách leo lên con ngựa đạo đức, đứng từ trên cao chỉ trích gã để chuốc lấy sự thù hằn? Tôi chọn cách giả vờ như đã bị gã lừa. Hãy để gã tự đắc rằng gã thông minh hơn tôi. Khi một kẻ tưởng rằng chúng lừa được bạn, chúng sẽ chủ quan, bộc lộ sơ hở, và đó là lúc bạn có thể xoay chuyển tình thế để lợi dụng chúng khi cần thiết.
ĐỐI THỦ THÌ LÀM THINH, TRI KỶ THÌ LIỀU MÌNH CẢNH BÁO
Sự im lặng của người đàn ông trải đời còn áp dụng ngay cả khi thấy người khác phạm sai lầm. Nếu đối thủ hoặc kẻ cạnh tranh với bạn đang đi sai đường, việc của bạn là ngậm chặt miệng lại và để họ tự lao đầu xuống hố. Nếu gã cùng chạy đua với bạn không biết cách đứng đúng tư thế trên vạch xuất phát, đừng có dại mà đi sửa lưng gã; hãy để gã phạm sai lầm để bạn giành chiến thắng. Người ta chỉ nổi điên khi nghe thấy sự thật, chứ chẳng ai tức giận vì những lời dối trá vô hại. Hãy để những kẻ không quan trọng trong cuộc đời bạn sống mãi trong cái ảo tưởng và sự ngu xuẩn của chính chúng.
Tuy nhiên, lằn ranh giữa một kẻ máu lạnh và một người đàn ông có nghĩa khí nằm ở cách bạn đối xử với những người bạn thực sự yêu thương. Nếu đó là anh em chí cốt, là người thân, là vợ con bạn, bạn có nghĩa vụ phải lên tiếng, ngay cả khi phải hứng chịu cơn lôi đình của họ. Nếu thằng bạn nối khố của bạn định đâm đầu vào một cuộc hôn nhân với một con đàn bà rác rưởi, hoặc định nhận một công việc hủy hoại đời nó, bạn phải nắm cổ áo nó và nói: “Tỉnh lại đi bạn tôi, đừng làm thế!”. Họ sẽ tự ái, họ sẽ tranh cãi vì con người không ai thích bị chỉ ra lỗi sai. Nhưng vì đó là người bạn yêu quý, bạn phải chấp nhận rủi ro đó để cứu họ. Một người bạn thực sự sẽ hiểu và càng trân trọng bạn hơn sau này.
HỌC CÁCH NUỐT CÁI TÔI ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC ĐẠI SỰ
Hồi tôi 7, 8 tuổi – một chuyện khá xấu hổ – có đứa trẻ trong trường bảo tôi là “ông già Noel không có thật đâu”. Tôi đã gào thét vào mặt nó để cãi cố rằng ông ấy có thật. Đó là tâm lý của một đứa trẻ: càng sợ hãi sự thật, càng cố cãi chày cãi cối để bảo vệ niềm tin của mình. Lớn lên rồi, bạn không thể giữ cái thói trẻ con đó nữa. Bản lĩnh của một người đàn ông là biết nuốt cái tôi của mình vào trong.
Đừng cố thể hiện mình biết tuốt. Đừng cố làm thầy thiên hạ để chỉ bảo cho những kẻ qua đường. Đối với những kẻ không đáng, hãy để chúng tự đắc, hãy để chúng nghĩ rằng bạn khờ khạo và dễ bị dắt mũi. Bài học tối thượng mà tôi muốn răn đe bạn ngày hôm nay rất ngắn gọn: Hãy biết giữ mồm giữ miệng, bớt thể hiện lại và cứ thản nhiên nhìn những kẻ ngu xuẩn tự đào hố chôn mình.
