Tôi chưa từng thấy một quyết định nào đưa ra trong lúc nóng giận hay cảm xúc nhất thời mà mang lại kết quả tốt đẹp. Khi bạn để cảm xúc dẫn dắt, bạn đang tự đào hố chôn mình. Vũ trụ này vận hành theo một quy luật rất rõ ràng: hễ bạn hành động dựa trên cảm động, mọi thứ sẽ phản tác dụng. Tôi đã sống đủ lâu để chứng kiến những người đàn ông, kể cả bản thân tôi, làm những việc ngu ngốc đến mức không thể cứu vãn. Những sai lầm đó thường để lại hậu quả vĩnh viễn, đánh đổi bằng cả danh dự và tương lai.
Nếu bạn bước vào nhà tù và hỏi những kẻ đang ngồi sau song sắt tại sao họ lại ở đó, câu trả lời chung luôn là: “Tôi đã có một quyết định sai lầm”. Tại sao sai? Vì lúc đó họ không dùng trí óc. Khi bạn không dùng lý trí, mặc nhiên bạn đang để cảm xúc cầm lái. Một khi cảm xúc chiếm quyền kiểm soát, bạn đang đặt cuộc mạng sống, sự an toàn và quyền tự do của mình vào tình thế cực kỳ nguy hiểm. Đó là lý do tại sao việc làm chủ cảm xúc không phải là lựa chọn, mà là điều bắt buộc nếu bạn muốn tồn tại như một người đàn ông đúng nghĩa.
Hãy nhìn vụ việc một thiếu niên đâm chết người chỉ vì tranh giành chỗ ngồi trong một buổi thi đấu điền kinh. Cả hai bên đều để cái tôi và sự giận dữ lấn át. Thay vì giải quyết bằng cách báo cáo hoặc phớt lờ, họ lại chọn đối đầu để bảo vệ cái gọi là “lòng tự trọng”. Kết quả là một người mất mạng, người kia đối mặt với án tù gần một thế kỷ. Đó không phải là tự vệ, đó là sự leo thang của những kẻ không biết kiểm soát bản thân. Đừng bao giờ để một phút bốc đồng hủy hoại cả đời người, vì cái giá phải trả luôn đắt hơn bạn tưởng.
Cảm xúc là công cụ để cái ác điều khiển bạn. Nó không có logic, không có lẽ phải và càng không có sự tỉnh táo. Bạn không bao giờ có thể tranh luận hay lý giải với một người đang trong cơn cuồng nộ. Lúc đó, họ không còn là chính mình, họ giống như đang bị tách rời khỏi thực tại. Những kẻ gào thét, đập phá rồi sau đó nhìn lại video của chính mình và cảm thấy nhục nhã chính là minh chứng. Nếu bạn không kiểm soát được cảm xúc, thì chính nó sẽ kiểm soát bạn và biến bạn thành một kẻ xa lạ với chính mình.
Tôi gọi những người đàn ông không biết kìm chế là những “đứa trẻ xác thân người lớn”. Họ có thể cơ bắp cuồn cuộn, có hàng triệu người theo dõi, nhưng chỉ cần một tác động nhỏ là họ nổi trận lôi đình như một đứa trẻ lên ba. Sự tôn trọng sẽ tan biến ngay lập tức khi họ để lộ sự yếu đuối đó. Một người đàn ông thực thụ cần một “công tắc ngắt điện” cho những lúc cảm xúc vượt ngưỡng. Nếu bạn dễ dàng bị kích động bởi lời nói của kẻ khác, bạn chính là một kẻ thua cuộc về mặt bản lĩnh, bất kể vẻ ngoài có “alpha” đến thế nào.
Khi bạn chìm đắm trong cảm xúc, bạn không còn sống trong thế giới thực nữa mà đang bị kẹt trong cái lồng của trí óc. Bạn bắt đầu phóng đại mọi thứ, nhìn thế giới theo cách bạn muốn chứ không phải theo cách nó vốn có. Những kẻ gây ra các vụ xả súng hay bạo lực cực đoan đều có chung một điểm: họ sống trong đầu mình quá lâu cho đến khi thực tại bị biến dạng. Trong suy nghĩ của họ, họ là anh hùng, còn cả thế giới là kẻ thù. Nhưng sự thật hoàn toàn ngược lại. Đừng để mình rơi vào cái bẫy tinh thần tai hại đó.
Bạn cần phân biệt rõ giữa việc “có cảm xúc” và việc “có lòng trắc ẩn”. Lòng trắc ẩn và sự thấu cảm xuất phát từ trái tim, giúp bạn hiểu người khác mà không làm mất đi sự tỉnh táo. Còn “cảm xúc” theo nghĩa tiêu cực là thứ rác rưởi nảy sinh từ cái đầu đầy định kiến và sự hiếu thắng. Tôi có thể thấu hiểu những kẻ ghét mình, nhưng tôi không bao giờ để sự thù ghét của họ khiến mình nổi điên. Tôi chọn cách để kết quả công việc và giá trị sống của mình lên tiếng, thay vì đi đôi co hay hạ thấp người khác như những đứa trẻ trong sân trường.
Lời khuyên cuối cùng của tôi cho bạn: hãy học cách phản hồi thay vì phản ứng. Khi có kẻ khiêu khích, hãy dừng lại một nhịp. Đừng để mình trở thành con rối cho những tác động bên ngoài giật dây. Một người đàn ông bản lĩnh là người giữ được sự tĩnh lặng trong cơn bão, là người biết khi nào nên buông bỏ cái tôi để giữ lại những giá trị lớn lao hơn. Đừng bao giờ để sự ngu xuẩn của một phút giây tước đi sự tự do mà bạn đã mất bao công sức mới có được.
