Khi bước vào một cuộc tranh luận, bạn phải luôn biết rõ mình đang cãi nhau vì cái gì. Đừng bao giờ để mình rơi vào cảnh đấu khẩu mà không có mục đích hay mục tiêu cụ thể. Tranh cãi, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cũng tiêu tốn của bạn rất nhiều năng lượng và làm bào mòn cảm xúc. Cho dù bạn có cứng rắn đến đâu, việc phải căng não tìm lý lẽ để đối đầu với kẻ khác sẽ vắt kiệt “vốn liếng” tinh thần của bạn. Vậy nên, hãy chắc chắn rằng cuộc chiến đó phải mang lại một lợi ích xứng đáng, nếu không, bạn đang ném thời gian và tâm sức qua cửa sổ mà chẳng thu lại được gì.
Tôi thấy rất nhiều gã đàn ông ngoài kia cứ hễ mở miệng ra là gây sự với tất cả mọi người vì những chuyện vặt vãnh chẳng đâu vào đâu. Cha tôi ngày trước chính là một ví dụ điển hình, ông ấy tranh cãi với bất kỳ ai về những điều nhỏ nhặt nhất đến mức nực cười. Thực tế, ông ấy không thực sự cãi nhau với người đối diện, mà đang trút giận lên quá khứ và những bất mãn trong cuộc sống của chính mình. Ông ấy thiếu sự thấu thị để nhận ra mình đang tự đấu tranh với nỗi đau khổ cá nhân. Thật đáng buồn khi nhìn lại những cuộc tranh cãi đó, chúng chẳng giải quyết được gì ngoài việc làm xấu đi hình ảnh của chính mình.
Trước khi nhảy bổ vào một cuộc tranh cãi, dù là với giáo sư, sếp, đồng nghiệp hay thậm chí là một tài xế taxi, hãy tự hỏi: “Mình được lợi gì từ việc này?”. Có những ngoại lệ, như khi tôi còn học triết học, việc tranh luận giúp tôi mài giũa tư duy và hiểu rõ bản thân nghĩ gì. Đó là kiểu tranh luận lành mạnh và có ích. Nhưng hãy nhìn vào thực tế ngày nay, các trường đại học toàn những kẻ mong manh dễ vỡ, nơi mà một cuộc tranh luận trí tuệ cũng có thể biến thành một màn kịch tự ái. Nếu bạn đang ở trong môi trường đó, hãy tỉnh táo, đừng phí lời với những kẻ không chịu nổi nhiệt.
Hãy để tôi lấy một ví dụ cụ thể để bạn dễ hình dung. Nếu bạn đang ngồi trên taxi và bị kẹt xe vì tài xế chọn sai đường, việc bạn cằn nhằn, chửi bới ông ta có giúp chiếc xe bay lên khỏi đám đông không? Chắc chắn là không. Bạn có cãi đến mức đỏ mặt tía tai thì thực tế vẫn là bạn đang đứng chôn chân tại chỗ. Đó là một cuộc tranh cãi ngu xuẩn vì đối phương không có quyền năng để thay đổi tình hình. Ngược lại, nếu khách sạn làm sai lệch thông tin đặt phòng của bạn, hãy tranh cãi quyết liệt. Bởi vì nhân viên đại lý có công cụ và quyền hạn để đền bù cho bạn một căn phòng hạng sang. Đó là cuộc tranh cãi có mục tiêu và mang lại kết quả thực tế.
Sai lầm lớn nhất của đàn ông là tranh cãi với những người không có khả năng thay đổi hoàn cảnh. Nhiều gã cứ cố trút sự bực dọc lên những cá nhân không có quyền hành, tưởng rằng làm vậy sẽ khá khẩm hơn, nhưng thực tế chỉ là con số không tròn trĩnh. Bạn cũng cần phải biết chọn thời điểm. Đừng bao giờ cãi nhau ở nơi công cộng hay trước mặt những người không liên quan. Cha tôi từng làm thế và kết quả là ông ấy tự hủy hoại danh tiếng của mình. Người ta nhìn ông ấy như một kẻ tồi tệ và tìm cách né tránh hoặc chơi xỏ ông ấy. Dù bạn có đúng đi chăng nữa, cãi nhau sai chỗ và sai lúc sẽ biến bạn thành một gã tồi trong mắt xã hội.
Tôi nói những điều này với tư cách là một người cũng từng rất nóng nảy và thích áp đặt ý muốn của mình lên người khác. Ở tuổi 51, tôi đã học được cách kiểm soát bản thân tốt hơn, nhưng tôi ước gì mình hiểu được điều này từ năm 26 tuổi. Tôi vẫn nhớ mãi một lần tại sân bay Amsterdam cách đây 20 năm, tôi đã mắng nhiếc một nữ nhân viên hàng không chỉ vì họ làm thất lạc hành lý của mình. Cô ấy đã cố gắng hết sức nhưng cô ấy không có quyền năng phép thuật để làm cái túi xuất hiện ngay lập tức. Tôi đã cư xử như một kẻ khốn và cảm giác tội lỗi đó vẫn gặm nhấm tôi suốt hai thập kỷ qua.
Sự hung hăng và những cuộc tranh cãi vô bổ thường là biểu hiện của sự bất lực. Khi bạn cảm thấy mình không có quyền kiểm soát tình hình, bạn bắt đầu gào thét và gây hấn. Đừng là gã đàn ông như thế. Hãy giữ lấy năng lượng cảm xúc của mình cho những việc thực sự quan trọng. Năng lượng của bạn có hạn, nhưng cảm giác tội lỗi và sự xấu hổ vì cách hành xử kém cỏi sẽ đeo bám bạn cả đời. Hãy thông minh lên, đừng bao giờ tranh cãi mà không có lý do chính đáng, và luôn biết rõ cái giá mà bạn sẵn sàng trả cho cuộc đối đầu đó là gì.
