Cờ vua là một trong những trò chơi đỉnh cao nhất và bạn bắt buộc phải học nó, học một cách sâu sắc như tôi đã từng. Tôi chơi cờ từ khi còn rất nhỏ, lên tám lên chín đã thuộc dạng có số má trước khi bỏ ngang để theo đuổi những thứ khác. Nhưng cái bài học đắt giá nhất mà bàn cờ dạy cho tôi chính là: phải biết đặt mình vào vị trí của đối thủ, phải nhìn thấu cái thế giới này từ góc nhìn của kẻ đối diện. Để tôi lấy một ví dụ cho cái đầu non nớt của bạn sáng ra. Tưởng tượng bạn có một con bạn thân bằng tuổi từ thời đại học, gọi nó là Nancy đi. Thẳng thắn mà nói thì con mụ này vừa béo vừa xấu, ngoại hình thuộc dạng xúc phạm người nhìn. Nhưng bạn và nó lại là tri kỷ, suốt ngày dính lấy nhau như hình với bóng, chia sẻ đủ thứ chuyện trên đời.
Nancy đối xử với bạn cực kỳ tốt, làm đủ mọi việc cho bạn mà không hề oán thán. Nó ngồi nghe bạn cằn nhằn về lão sếp hãm tài, nó giặt quần áo hộ bạn, thậm chí có sẵn chìa khóa để tự vào dọn dẹp cái căn hộ bừa bãi của bạn cho ngăn nắp. Đêm hôm hai giờ sáng có chuyện gì, bạn nhấc máy lên là nó nghe ngay, một chỗ dựa tinh thần không thể hoàn hảo hơn. Rồi một ngày đẹp trời, Nancy lái xe qua đón bạn đi chơi và giới thiệu một cô bạn đi cùng tên là Kim. Kim thì ngược lại hoàn toàn, nóng bỏng, quyến rũ đến mức làm bạn nghẹt thở. Bạn và Kim lập tức thả thính nhau, hẹn hò vài buổi rồi bạn đưa được Kim lên giường, mọi chuyện tiến triển vô cùng mỹ mãn.
Thế nhưng, ngay khi Nancy đánh hơi được chuyện này, ẻm lập tức lồng lộn lên như một con điên. Nó lao thẳng đến nhà bạn, chửi bới vào mặt bạn rằng bạn là kẻ tồi tệ, ích kỷ và tuyên bố cắt đứt quan hệ bạn bè mãi mãi. Lúc đó cái đầu đần độn của bạn sẽ kiểu: “Cái quái gì thế này? Chúng ta là bạn thân, là tri kỷ cơ mà? Tôi gặp Kim, Kim đẹp thì tôi tán, liên quan gì đến bà?” Bạn thấy cái bi kịch nực cười ở đây chưa?
Tôi có theo dõi một kênh nhỏ tên là Wheat Waffles. Cậu nhóc làm kênh này còn rất trẻ, chắc tầm 19 đến 23 tuổi gì đó. Tư duy của cậu ta mang đậm cái màu sắc của lứa tuổi này: tăm tối, hư vô và ngập ngụa trong tư tưởng black pill. Cậu ta từng kể một câu chuyện y hệt như cái kịch bản tôi vừa nói ở trên. Cậu ta làm “trai ngoan”, làm bạn thân của một con bé, cống hiến hết thời gian, tâm sức để lắng nghe, chăm sóc nó dù con bé đã vạch rõ giới hạn ngay từ đầu là “chúng ta chỉ là bạn”. Thế rồi một ngày, cậu ta giới thiệu con bé đó với một thằng bạn đẹp trai của mình. Ngay lập tức, con bé đá bay cậu ta ra chuồng gà để cắm đầu chạy theo thằng kia. Cậu nhóc Wheat Waffles đã tức giận đến mức rơi vào khủng hoảng và cay đắng.
Thằng đàn ông vượt qua được bài kiểm tra là kẻ chứng minh được mình đủ bản lĩnh. Nếu bạn mềm yếu, bạn thua. Bạn phải lạnh lùng bước đi trên con đường của mình.
Nhớ cho kỹ, tôi không hề có ý định dìm hàng hay hạ bệ cậu nhóc này. Ngược lại, những video của cậu ta cho tôi rất nhiều thứ để suy ngẫm, và đây sẽ là bài giảng đầu tiên trong chuỗi ba bài tôi dành riêng cho cậu ta. Nếu gặp cậu ta ngoài đời, tôi sẽ ôm cậu ta và bảo: “Nhóc ạ, tầm nhìn của mày quá hạn hẹp rồi.”. Cậu ta rất thông minh, sắc sảo nhưng lại thiếu đi một thứ năng lượng tối quan trọng: sự đồng cảm và khả năng đặt mình vào vị trí của người khác. Cậu ta làm bạn với con bé đó, nhưng thực chất cái đuôi cáo của cậu ta là muốn tụt quần ẻm mà thôi. Cậu ta nghĩ cứ cung phụng, hi sinh thì con bé sẽ tự động dạng háng ra dâng hiến cho mình. Cuối cùng không được thì quay ra cay cú, đóng vai nạn nhân bị phản bội. Bớt ảo tưởng đi!
BẢN NĂNG THỰC DỤNG CỦA TÌNH TRƯỜNG VÀ BÀI HỌC THẤU THỊ ĐỐI THỦ
Hãy làm một phép thử tư duy đơn giản thế này: Nếu một con bé béo ú nặng hơn một tạ làm bạn thân của bạn, chăm sóc bạn từng li từng tí, nghe bạn lèm bèm cả ngày lẫn đêm, nhưng bạn chẳng có cảm giác gì với ẻm. Rồi đùng một cái, ẻm lao vào trách móc: “Sao anh không yêu tôi? Tôi đã làm bao nhiêu thứ cho anh cơ mà!”. Lúc đó bạn có vắt chân lên cổ mà chạy không? Bạn chả thét lên vào mặt mụ ta là “Bị điên à, chúng ta chỉ là bạn thôi” chứ ở đó mà yêu với đương! Bạn không bao giờ thèm ngó ngàng đến một con lợn sề vì bạn biết giá trị tình trường của mình cao hơn thế, bạn xứng đáng có mối ngon hơn. Vậy thì tại sao con bé kia phải chọn một thằng đụt như Wheat Waffles khi nó có quyền chọn một thằng đẹp trai, ngon lành hơn?
Cậu nhóc Wheat Waffles, thông minh đến mấy, cũng đã thất bại thảm hại vì không chịu nhìn bàn cờ từ phía quân Đen. Khi bạn chơi cờ, bạn cầm quân Trắng, ngay khi vừa đi vài nước khai cuộc, bạn đã phải đặt mình vào vị trí của quân Đen để xem đối thủ sẽ đi nước nào, có sơ hở gì để khai thác hoặc phản công hay không. Lũ trai trẻ thông minh ngày nay toàn chết vì cái thói ích kỷ, chỉ biết nhìn thế giới từ cái giếng của mình. Cái sai lầm này không chỉ phá nát chuyện tình cảm mà còn giết chết bạn trong công việc. Thời trẻ tôi cũng từng ngu xuẩn như vậy, lao vào các thương vụ và nghĩ đối tác trả tiền vì tôi là thằng tài giỏi, tốt bụng. Tôi quá ngây thơ để hiểu họ thực sự muốn cái gì từ tôi. Khi già đời hơn, tôi mới nhận ra việc đọc vị đối thủ là kỹ năng sống còn để sinh tồn.
Cậu nhóc Wheat Waffles đang đắm mình trong cái sự đau khổ hư vô của tuổi trẻ, coi thế giới như một vũng bùn tăm tối và tận hưởng sự đau khổ đó một cách bệnh hoạn. Tôi hiểu rõ cảm giác đó vì ngày xưa tôi cũng từng là một thằng nhóc thông minh nhưng hoang tưởng như vậy. Thay vì dùng bộ não để thấu thị tâm lý người khác và chiếm lấy lợi thế, lũ trai đụt lại chọn cách ngồi một chỗ ôm cái tư tưởng black pill để gặm nhấm sự bất lực. Cậu ta cứ đinh ninh rằng sau bao nhiêu công sức “làm bạn”, con bé kia sẽ cảm động rồi quỳ xuống dâng hiến. Làm gì có chuyện nực cười đó hả bạn? Con bé đó chỉ chúc cậu ta tìm được người yêu tốt, y hệt như cái cách bạn chúc con bạn béo ú nặng 100kg tìm được một tấm chồng tử tế vậy thôi.
Tôi nói những điều này bằng tất cả sự bao dung của một người đi trước dành cho thế hệ trẻ, vì tôi nhìn thấy hình bóng của chính mình ngày xưa trong đó: thừa chất xám nhưng thiếu trải nghiệm, mắt bị che mờ bởi những giả định ngu xuẩn về cuộc đời. Ở thế giới đàn ông, sự trung thành, tin cậy và việc luôn có mặt khi cần thiết là những giá trị vô giá giúp chúng ta kết bè phái để đi săn voi ma mút từ thời nguyên thủy. Nhưng cái lũ trai trẻ các bạn đã bị truyền thông bẩn tẩy não rằng đàn ông và đàn bà giống nhau. Bạn đem cái cơ chế kết nối của đàn ông đi áp dụng cho đàn bà, và khi nó thất bại, bạn quay ra oán hận cả thế giới. Đàn bà có ham muốn và tư duy hoàn toàn khác đàn ông, nhớ cho kỹ điều đó!
Cái văn hóa rác rưởi ngày nay đang dạy bạn đừng bao giờ đặt mình vào vị trí của người khác bằng những luận điệu ngu xuẩn như “phải có trải nghiệm thực tế mới được lên tiếng”. Đó là thứ ngụy biện rẻ tiền. Nếu bạn không biết hoán đổi vị trí để nhìn cuộc đời từ góc độ của đối phương, bạn sẽ mãi là một kẻ mù lòa trước thực tế khốc liệt. Sự thật khách quan thì chỉ có một, nhưng góc nhìn của mỗi cá nhân thì luôn hạn hẹp. Muốn làm chủ cuộc chơi, muốn dắt mũi kẻ khác và đạt được mục đích của đời mình, bạn bắt buộc phải nhìn thấu bàn cờ từ phía đối thủ. Thấu hiểu thực tế, lắp 2 hòn bi vào, ngừng làm trai đụt cung phụng và bắt đầu làm chủ cuộc đời mình đi!
