Trong xã hội ngày nay, một thực trạng nực cười đang diễn ra: sự hèn nhát đôi khi lại được cổ xúy và bao biện bởi những thứ cảm xúc ủy mị. Nhưng với tôi, và trong những nền văn hóa coi trọng danh dự, bị gọi là kẻ hèn nhát là một sự sỉ nhục cay đắng nhất, còn tệ hơn cả việc bị lăng mạ người thân. Bạn phải ghi nhớ một quy tắc sắt đá: Đừng bao giờ trở thành kẻ hèn nhát, và tuyệt đối đừng bao giờ kết giao với hạng người đó.
Hèn nhát không đơn thuần là việc bạn thấy sợ hãi. Sợ hãi là bản năng, là phản ứng sinh học bình thường của con người trước nguy hiểm. Kẻ hèn nhát là kẻ để cho nỗi sợ đó nắm quyền kiểm soát và quyết định hành động của mình, đặc biệt là vào những thời khắc then chốt. Sự khác biệt giữa một người đàn ông thực thụ và đàn bà, trẻ con hay những loài sinh vật khác chính là khả năng dùng lý trí và logic để chế ngự cảm xúc, thay vì để cảm xúc dắt mũi.
Hãy nhìn vào ví dụ về một con chó dữ. Nếu bạn để nỗi sợ lấn át, bạn sẽ chọn chiến đấu hoặc bỏ chạy – cả hai đều dẫn đến kết cục tồi tệ: hoặc bị cắn nát người, hoặc bị nó truy đuổi như con mồi. Nhưng nếu dùng lý trí, bạn sẽ biết cách phớt lờ nó, bước đi bình thản và giữ nó trong tầm mắt để thoát thân an toàn. Đó chính là sự làm chủ. Kẻ hèn nhát không chỉ là kẻ bỏ chạy; đôi khi kẻ hung hăng, thích tấn công người khác một cách vô cớ cũng là kẻ hèn nhát. Họ dùng sự hung hăng để che đậy sự bất an và nỗi sợ thầm kín bên trong mình.
Tôi nhấn mạnh với bạn: Đừng bao giờ xin lỗi vì mình thấy sợ. Đó là phản ứng tự nhiên. Nhưng bạn phải xin lỗi bản thân nếu bạn để nỗi sợ đó ép bạn phải hành động hèn hạ. Nỗi sợ giống như một con ngựa bất kham. Khi nó bắt đầu hoảng loạn, bạn phải siết chặt dây cương, dùng đôi chân kẹp chặt để giữ nó không được lồng lên. Nếu bạn để nó bắt đầu phi nước đại trong đầu mình, bạn sẽ đưa ra những quyết định sai lầm liên tiếp, tạo ra một đống hỗn độn mà sau này khi bình tĩnh lại, bạn sẽ cực kỳ khó khăn để dọn dẹp.
Đừng nhầm lẫn giữa hèn nhát và sự cẩn trọng. Một người cẩn trọng là người suy xét thấu đáo, biết mình thiếu hụt kỹ năng gì và quyết định không dấn thân vào rủi ro quá lớn – đó là hành động của lý trí. Giống như việc tôi từng từ chối mua Bitcoin giá rẻ năm 2011 vì thấy nó không khả thi tại thời điểm đó. Đó là sự cẩn trọng thất bại về mặt kết quả, nhưng đúng đắn về mặt tư duy logic tại thời điểm ấy. Ngược lại, kẻ hèn nhát là kẻ có đủ mọi nguồn lực, đủ khả năng để thành công nhưng lại chùn bước và đưa ra đủ loại lý do thoái thác chỉ vì họ sợ thất bại.
Trong các mối quan hệ, kẻ hèn nhát là hạng người không thể tin cậy. Đừng bao giờ chọn họ làm đồng minh, vì vào thời điểm ngặt nghèo nhất, khi bạn cần họ nhất, họ sẽ là kẻ đầu tiên tháo chạy để bảo toàn bản thân. Tuy nhiên, nếu đối thủ của bạn là một kẻ hèn nhát, đó lại là một lợi thế. Kẻ để nỗi sợ dẫn dắt là kẻ cực kỳ dễ đoán. Bạn chỉ cần đưa thứ mà hắn sợ ra trước mặt, hắn sẽ hành động theo đúng hướng mà bạn đã vạch sẵn.
Sự dũng cảm không phải tự nhiên mà có, và sự hèn nhát cũng là do rèn luyện mà thành. Cách duy nhất để không trở thành kẻ hèn nhát là phải đối mặt với nỗi sợ thường xuyên để tạo ra “vết chai” trong tâm trí. Những kẻ bắt nạt hay những biến cố khắc nghiệt trong đời chính là những bài tập để bạn học cách kiểm soát dây cương của con ngựa mang tên “sợ hãi”. Hãy đối diện với những thứ khiến bạn lo sợ, lặp đi lặp lại cho đến khi chúng không còn quyền năng gì với bạn nữa.
Đừng sống một cuộc đời mà mọi kết quả đều bị chi phối bởi nỗi sợ. Một người đàn ông không kiểm soát được nỗi sợ của mình thì chẳng khác nào một con tàu mất lái giữa đại dương, sớm muộn gì cũng đâm vào đá ngầm mà tan xác. Hãy thừa nhận nỗi sợ, nhưng tuyệt đối không được đầu hàng nó. Nếu bạn từng hèn nhát trong quá khứ, điều đó không có nghĩa là bạn phải hèn nhát cả đời. Hãy đứng dậy, cầm lấy dây cương và bắt đầu làm chủ cuộc đời mình ngay từ bây giờ.
