THẾ NÀO LÀ MỘT THẰNG BẠN THẤT BẠI THỰC SỰ?
Khi tôi nói về những thằng bạn thất bại – những kẻ “loser” – tôi không hề ám chỉ những người bạn không thành công trong sự nghiệp. Trong đời, bạn sẽ luôn có những người bạn cực kỳ thành đạt, kiếm tiền như nước và chạm tới đỉnh cao; nhưng bạn cũng sẽ có những người bạn chăm chỉ, tài năng, tử tế nhưng mãi vẫn chưa phất lên được. Loại người thứ hai không phải là kẻ loser, họ chỉ là chưa gặp thời, thiếu một chút may mắn mà thôi. Càng già đi, bạn sẽ càng nhận ra thành công phụ thuộc vào vận may nhiều đến thế nào. Dĩ nhiên bạn vẫn phải cày cuốc, phải ghé vai vào mà đẩy bánh xe cuộc đời, nhưng khi nhìn lại, may mắn chiếm phần rất lớn. Những người bạn kém may mắn đó không phải đối tượng tôi muốn cảnh báo bạn trong ngày hôm nay.
Kẻ loser thực sự mà tôi muốn bạn phải tránh xa là loại luôn có sẵn một rổ lý do để ngụy biện cho sự thất bại của chính mình. Đó là những kẻ chẳng bao giờ làm nên trò trống gì nhưng lại cực kỳ thích hạ bệ, sỉ nhục và mỉa mai thành quả của những người thành công khác. Điều nguy hiểm là, rất nhiều kẻ trong số này lại sở hữu sức hút cá nhân đến kỳ lạ. Họ có vẻ ngoài tỏ ra bất cần đời, nói chuyện rất duyên, vô cùng hài hước và nhạy bén. Họ có thể thốt ra một câu châm biếm hoàn hảo, một lời đùa cợt sắc lẹm để dìm hàng người khác xuống bùn chỉ trong một nốt nhạc. Tôi đã gặp quá nhiều những gã như thế này trong đời, họ thông minh, hài hước, nhưng rốt cuộc cả đời vẫn dậm chân tại chỗ.
Khi đổ vỡ, họ sẽ đổ lỗi cho sếp hãm, do ngân hàng không cho vay vốn, hay do ông trời không có mắt. Họ không bao giờ thừa nhận mình bất tài, luôn ngụy biện cho sự thảm hại của bản thân, thỉnh thoảng lại ngửa tay vay bạn vài trăm đô rồi “quên” luôn không trả. Khi thấy những người khác cày cuốc bán mạng để có được thành công, họ sẽ nhìn khinh bỉ và phán một câu xanh rờn: “Thằng đó bán rẻ linh hồn rồi”, hoặc “Thằng đó chỉ là loại nịnh bợ”. Đó chính là chân dung của một kẻ loser thực thụ, và việc của bạn là phải tránh xa loại người này càng xa càng tốt. Nếu bạn không cắt đứt, họ sẽ kéo ghì bạn xuống đáy xã hội và cho bạn một cái cớ hoàn hảo để ngừng cố gắng, ngừng vươn lên những tầm cao mới.
SỰ HÈN NHÁT NÚP BÓNG DƯỚI NHỮNG LỜI ĐÙA CỢT
Sự hài hước và cái duyên của những kẻ loser thực chất chỉ là một lớp mặt nạ tinh vi để che giấu một sự thật trần trụi: Chúng là những kẻ hèn nhát. Nếu bạn quan sát kỹ những thằng bạn loser xung quanh mình, bạn sẽ thấy chúng sợ hãi thế giới này đến mức phát điên. Chúng sợ phải lao mình vào dòng đời, sợ phải cống hiến hết mình cho một mục tiêu nào đó. Đó chính là bí mật đen tối của lũ loser. Chúng cũng có ước mơ, có tham vọng, nhưng chúng không bao giờ dám hé môi nửa lời với ai và cũng chẳng bao giờ dám bắt tay vào làm, bởi vì chúng sợ thất bại, sợ chính cái bóng của mình. Sợ hãi chưa bao giờ là vấn đề của tôi. Tôi không vỗ ngực ta đây dũng cảm nhất thiên hạ, tôi cũng từng làm những việc ngu ngốc, nhưng tôi chưa bao giờ để nỗi sợ làm tê liệt các quyết định của cuộc đời mình.
Còn lũ loser kia, chúng chấp nhận sống trong những căn hộ tồi tàn chật hẹp chỉ vì sự hèn nhát. Chúng dùng bộ não nhạy bén và thông minh của mình không phải để đạt được mục tiêu, mà để tự nhẩm đi nhẩm lại bài ca ngụy biện tại sao mình thất bại. Tôi nhớ có một gã tôi từng quen, gã liên tục than vãn rằng ngân hàng không chịu giải ngân cho dự án của gã. Thực tế, đó không phải là một dự án quá đắt đỏ, gã hoàn toàn có thể tìm kiếm các nhà đầu tư tư nhân xung quanh, những người sẵn sàng mạo hiểm rót vốn. Gã có thể kiếm được tiền mà không cần đến ngân hàng, nhưng gã cố tình không làm, vì gã cần cái cớ “ngân hàng từ chối” để làm lá chắn cho việc bản thân không dám thử sức. Đó là điểm khác biệt lớn nhất giữa một người bạn không thành công và một kẻ loser.
Người bạn không thành công nhưng tử tế sẽ thẳng thắn nói: “Tôi đã cố hết sức nhưng dự án vỡ lở, tôi không may mắn”. Họ có thể cay đắng, có thể đau khổ khi mất đi tiền bạc và công sức, nhưng họ không đổ lỗi cho ai ngoài việc tự nhận mình kém may. Còn kẻ loser? Chúng sẽ vẽ ra cả một học thuyết âm mưu, rằng có kẻ hãm hại, rằng sếp trù dập, rằng thế giới chống lại chúng. Chúng không bao giờ dám nhìn vào gương để tự vỗ mặt mình rằng: “Mày đã sai, mày thất bại là do mày lười biếng, do mày không đủ cố gắng”. Để nhìn vào gương và thừa nhận sai lầm của chính mình đòi hỏi một sự dũng cảm tột bậc, mà bản lĩnh đó thì lũ loser hoàn toàn không có. Chúng có cái mồm lanh lợi, cái đầu thông minh, nhưng lại không có gan để đối diện với sự thật.
CƠ CHẾ KÉO LÙI VÀ SỰ ĐỒNG HÓA NGUY HIỂM
Tại sao tôi lại phải tốn công cảnh báo bạn về những loại bạn bè này? Vì chúng sẽ triệt hạ bạn theo cách tinh vi nhất. Khi bạn hào hứng chia sẻ một kế hoạch, một dự án hay một hoài bão hoàn toàn khả thi, một việc chỉ cần bạn bỏ công sức và sự kiên trì là chắc chắn làm được, lũ loser sẽ bắt đầu rót mật đắng vào tai bạn. Chúng sẽ bảo: “Thôi mày ơi, làm sao mà làm nổi, ở nhà chơi game với tao cho vui”, hay “Khó lắm, ngoài kia thiếu gì thằng to gan lớn mật hơn mày còn ngã ngựa, mày là cái thá gì mà đòi làm, đi nhậu đi”. Chúng không chửi thẳng mặt bạn là thằng ngu, chúng chọn cách đục khoét, đẽo gọt lòng tự tin của bạn từng chút một, như những vết cứa nhỏ vào chân cho đến khi bạn chảy máu và chùn bước.
Và nếu chẳng may bạn thất bại thật, chúng sẽ đắc thắng bảo: “Thấy chưa, tao đã nói rồi mà, mày làm sao thành công nổi”. Bản chất của lũ loser là hèn nhát, nên chúng cực kỳ căm ghét những ai có gan, có chí khí và có động lực để vươn lên. Chúng sẽ hận bạn, đặc biệt là khi bạn thành công. Nếu bạn đạt được mục tiêu, bạn sẽ không thể tưởng tượng được chúng sẽ ném bao nhiêu bùn nhơ vào bạn, bao nhiêu lời nói xấu sau lưng, bao nhiêu sự ghen tức uất hận đổ dồn về phía bạn. Sự thành công của bạn chính là cái tát nảy lửa vào mặt chúng, chứng minh cho chúng thấy chúng chỉ là một lũ hèn hạ. Chúng sống trong một thế giới ảo tưởng do chính mình dựng lên để biện minh cho việc chỉ biết ngồi im một chỗ chơi game, xem phim, nhậu nhẹt và trốn tránh việc phải chiến đấu để giành lấy thành công.
Lũ loser rất thích bám lấy những người có tiềm năng thành công, không phải để học hỏi, mà để kéo họ xuống vũng bùn cùng mình. Tôi không nói họ là những kẻ đại ác cố tình hại bạn, đôi khi chính họ cũng không nhận ra hành vi đó. Nhưng bản năng của kẻ hèn là muốn đồng hóa người khác, để khi bạn thất bại, họ sẽ có cảm giác an ủi rằng: “Hóa ra ai cũng hèn nhát và thất bại giống mình”. Bạn phải tuyệt đối cắt đứt với những kiểu người đó nếu không muốn bị hút vào vòng xoáy của sự thảm hại và hèn nhát. Kiểu bạn bè mà khi bạn đang ở trong quán bar, thấy một cô gái nóng bỏng và muốn tiếp cận, gã liền phán: “Thôi quên đi, cô ta ở đẳng cấp khác, mày không có cửa đâu” – chính là loại bạn loser bạn phải thanh trừng ngay lập tức khỏi cuộc đời mình.
VI-RÚT HÈN NHÁT VÀ NỖI ÂN HẬN TUỔI GIÀ
Tôi nói về chủ đề này với một sự giận dữ tột cùng vì tôi chính là người trong cuộc. Ngày xưa, tôi từng có những gã bạn loser như thế, chúng đã liên tục dội gáo nước lạnh vào hoài bão của tôi. Sau này tôi mới nghe người khác kể lại rằng sau lưng tôi, chúng cười nhạo tôi là thằng điên, thằng hoang tưởng, rằng tôi sẽ chẳng bao giờ làm nên trò trống gì. Thế nhưng trước mặt tôi, chúng vẫn nở nụ cười giả tạo của những người anh em chí cốt. Hiện tại, tôi đã đạt được tất cả những gì tôi muốn, còn chúng thì sao? Tôi biết rất nhiều người trẻ có tài năng, đáng lẽ họ đã có thể tiến xa hơn rất nhiều, nhưng cuộc đời họ bị hủy hoại vì xung quanh toàn lũ loser. Đau đớn hơn, đôi khi lũ loser đó không phải là bạn bè, mà lại là bố mẹ, anh chị em hoặc chính người bạn đời của họ.
Những người thân cận đó đã kéo ghì họ xuống, khiến họ phải cam chịu gật đầu, quay lưng lại với ước mơ duy nhất có thể làm họ hạnh phúc để rồi sống một cuộc đời vô vị, u uất. Bạn phải hiểu điều này: Sự hèn nhát của kẻ loser có tính truyền nhiễm. Nó giống như một loại vi-rút độc hại tấn công vào tâm trí bạn. Việc bạn chỉ xã giao và phớt lờ những lời tiêu cực của chúng là không đủ, bạn phải tuyệt giao, phải cắt bỏ hoàn toàn những khối u đó ra khỏi cuộc đời mình trước khi bị chúng đồng hóa.
Tôi đang nghĩ về hai người bạn cũ rất thân của tôi. Ngày xưa ở độ tuổi 20, 30, họ hoàn toàn có cơ hội, có năng lực thực sự để đạt được những gì họ muốn. Nhưng vì xung quanh họ toàn những kẻ loser kéo lùi, họ đã không dám bước tới. Giờ đây, ở tuổi 50 giống như tôi, họ sống trong sự cay đắng, uất hận và oán trách cuộc đời. Họ trở nên méo mó, thảm hại và ngập tràn trong sự hối hận muộn màng chỉ vì ngày xưa đã không dám thử, không dám chiến đấu cho giấc mơ của mình. Đừng bao giờ dại dột để bản thân mình rơi vào vết xe đổ đó. Nghe tôi, dẹp sạch lũ loser ra khỏi cuộc đời bạn ngay hôm nay.
