Đại dịch trai hèn.
Tôi đã quan sát rất kỹ xã hội qua nhiều thập niên, và nếu có một thay đổi khiến tôi thực sự lo ngại, thì đó là sự trỗi dậy của những người đàn ông yếu đuối, bạc nhược, sợ hãi chính bản năng nam tính của mình. Tôi chưa bao giờ thấy nhiều đàn ông bị “nữ tính hóa” như trong khoảng chục năm trở lại đây. Không phải chỉ là khác biệt nhỏ. Đó là một sự đứt gãy thế hệ.
Khi so sánh những người đàn ông ngày xưa với những người tôi gặp hiện nay, sự khác biệt là cực kỳ rõ ràng.
Ngày trước, đàn ông có thể vụng về, có thể không biết nói gì với phụ nữ, có thể thất bại, nhưng họ không sợ hãi chính mình. Họ không đứng đó tự kiểm duyệt từng câu nói. Họ không lo lắng rằng chỉ cần mở miệng ra là sẽ “xúc phạm”, “bị tố”, “bị bêu rếu”. Nỗi sợ lớn nhất của họ khi tiếp cận phụ nữ chỉ đơn giản là: bị từ chối, không xin được số phone, hoặc bị cho số bịp. Và thế thôi. Không có nỗi sợ bị hạ nhục công khai, không có nỗi sợ bị gắn nhãn, không có nỗi sợ mang tính xã hội như bây giờ.
Còn đàn ông ngày nay thì sao? Họ sống trong trạng thái căng thẳng thường trực. Họ sợ làm phật ý phụ nữ. Họ sợ bị coi là “không đủ tiến bộ”. Họ sợ thể hiện sự quyết đoán. Họ sợ cạnh tranh. Họ sợ chính những hành vi vốn là tự nhiên của đàn ông. Và tôi không hoàn toàn trách họ, vì họ đã bị nhồi nhét tư tưởng này từ nhỏ.
Một điểm khác biệt rất lớn nữa: đàn ông ngày xưa có một thứ mà ngày nay rất hiếm – một sự tự tin ngất trời. Nhiều người không đẹp, không giàu, không có địa vị, nhưng họ tin rằng mình xứng đáng. Một người đàn ông chỉ ở mức trung bình vẫn có thể tiếp cận một phụ nữ rất xinh đẹp mà không tự coi mình là “kém giá trị”. Sự tự tin đó, dù có phần phi lý, lại chính là thứ giúp họ tiến xa trong cuộc sống: trong sự nghiệp, trong kinh doanh, trong việc xây dựng gia đình.
Ngày nay, sự tự tin đó bị bào mòn có hệ thống. Đàn ông được dạy rằng họ “độc hại” chỉ vì họ là đàn ông. Nếu bạn tập tạ, bạn bị coi là khoe mẽ, là độc hại. Nếu bạn cạnh tranh, bạn bị coi là hung hăng. Nếu bạn muốn dẫn dắt, bạn bị coi là gia trưởng. Nhưng sự thật rất đơn giản: đàn ông được sinh ra để xây dựng, để cạnh tranh, để tạo ra giá trị. Đó là bản năng, là cấu trúc sinh học. Khi bạn đi ngược lại điều đó, bạn không trở nên “tốt hơn”, mà khốn khổ hơn.
Tôi thấy điều này thể hiện rất rõ qua mức độ bất hạnh của đàn ông trẻ. Họ bối rối, trống rỗng, mất phương hướng. Nhiều người rơi vào trầm cảm, thậm chí tự sát. Không phải vì họ “yếu bẩm sinh”, mà vì họ không được phép trở thành đàn ông. Họ bị tước mất bản sắc, rồi bị bỏ mặc trong sự hoang mang.
Cách để trở thành đàn ông chưa bao giờ thay đổi từ thời hang động: mạnh mẽ về thể chất, vững vàng về tinh thần, không sợ cạnh tranh, không sống để làm vừa lòng tất cả mọi người, không để sự xấu hổ xã hội điều khiển hành vi. Nhưng xã hội hiện đại lại liên tục dạy điều ngược lại.
Tôi còn thấy sự nữ tính hóa này len lỏi vào cả những thứ tưởng như nhỏ nhặt: cách đàn ông ăn mặc, cách họ lái ô tô và loại xe họ chọn, cách họ thể hiện cảm xúc. Những thứ từng được coi là nam tính giờ bị chế giễu. Những thứ từng dành cho phụ nữ giờ lại được cổ vũ cho đàn ông. Đây không phải là chuyện xe cộ hay hình thức bên ngoài, mà là biểu hiện của một tư duy sâu hơn: đàn ông không còn được khuyến khích xây dựng, sửa chữa, làm chủ đồ vật của mình. Thay vào đó là tiêu thụ, tiện lợi, phụ thuộc.
Tôi lớn lên trong một thời kỳ khác. Cha tôi dạy tôi cách sử dụng công cụ, cách sửa đồ, cách chịu trách nhiệm. Đó không chỉ là kỹ năng, mà là bài học về tự lập và giá trị bản thân. Ngày nay, nhiều cậu bé lớn lên mà không có hình mẫu nam giới đủ mạnh. Họ được nuôi dạy chủ yếu trong môi trường nữ tính: gia đình mẹ đơn thân, trường học với đa số giáo viên là nữ, truyền thông tôn vinh sự mềm yếu. Không có gì lạ khi họ lớn lên với sự nhầm lẫn về bản thân.
Chính vì vậy, khi tôi bắt đầu chia sẻ những quan điểm này, tôi thấy rất nhiều đàn ông phản ứng theo hai cách: hoặc là giận dữ, hoặc là nhẹ nhõm. Giận dữ vì họ bị thách thức niềm tin đã được cài đặt sẵn. Nhẹ nhõm vì lần đầu tiên có ai đó nói ra điều mà họ luôn cảm nhận nhưng không dám thừa nhận.
Tôi không làm điều này vì ghét phụ nữ. Ngược lại, tôi tôn trọng phụ nữ đủ để quen 2-3 cô cùng lúc, và không biến đàn ông thành những kẻ yếu đuối, luồn cúi. Phụ nữ, dù họ nói gì đi nữa, cũng không bị thu hút bởi một người đàn ông không có xương sống. Họ bị thu hút bởi người đàn ông biết mình là ai, sẵn sàng rời đi nếu không được tôn trọng, không cần phải xin phép để tồn tại.
Tôi đã hẹn hò với nhiều thế hệ phụ nữ khác nhau, và tôi thấy một nghịch lý rõ ràng: càng bị nhồi nhét tư tưởng “tiến bộ”, nhiều phụ nữ trẻ lại càng bị thu hút mạnh mẽ bởi những người đàn ông không tuân theo khuôn mẫu đó. Không phải vì họ thích sự thô lỗ, mà vì họ khao khát một điểm tựa, một người không bị lung lay bởi áp lực xã hội.
Đàn ông ngày nay được dạy phải tự kiểm duyệt liên tục. Phải lo lắng xem mình có “trao quyền” đủ cho phụ nữ không, có “đúng chuẩn” không. Kết quả là họ không còn là chính mình. Họ bị kẹt trong đầu, không sống trong hành động. Và đàn ông sống như vậy thì không thể hạnh phúc.
Tôi cũng thấy rõ cách truyền thông, giải trí, thể thao bị chính trị hóa và nữ tính hóa. Những không gian từng là nơi đàn ông thư giãn, giải tỏa, giờ bị biến thành công cụ tuyên truyền. Điều đó không làm xã hội tốt hơn, mà chỉ khiến đàn ông rút lui, chán nản, mất kết nối.
Dù vậy, tôi không hoàn toàn bi quan. Tôi thấy một làn sóng thức tỉnh. Ngày càng nhiều đàn ông nhận ra họ đã bị lừa dối, rằng họ không cần phải xấu hổ vì muốn trở thành đàn ông. Họ bắt đầu tìm kiếm thông tin, tìm kiếm sự thật, tìm kiếm con đường riêng. Và khi họ nhìn lại, họ thấy mình đã từng sống ngu ngốc như thế nào khi cố gắng làm hài lòng một hệ thống không bao giờ tôn trọng họ.
Sự phản kháng đối với những quan điểm này, việc bị bịt miệng, bị tấn công, không làm tôi ngạc nhiên. Nó chỉ cho thấy rằng những gì tôi nói chạm đúng vào vấn đề. Nếu những ý tưởng này vô hại, chúng đã không cần bị dập tắt. Nhưng sự thật là: đàn ông muốn lấy lại bản sắc của mình.
Tôi tin rằng sự nữ tính hóa đàn ông không chỉ hại đàn ông, mà còn hại cả phụ nữ. Nó dạy phụ nữ xấu hổ vì muốn làm mẹ, vì muốn gia đình, vì muốn sự nữ tính. Nó phá vỡ sự cân bằng tự nhiên giữa hai giới. Và khi sự cân bằng đó mất đi, xã hội trở nên bất ổn.
Tôi không kêu gọi bạo lực, không kêu gọi hận thù. Tôi chỉ nói một điều rất đơn giản: đàn ông hãy trở lại làm đàn ông. Tập luyện, xây dựng, chịu trách nhiệm, nói thẳng, sống thật. Tắt bớt những tiếng ồn từ truyền thông bẩn. Chọn lọc những gì bạn tiêu thụ, cả về thông tin lẫn lối sống. Tăng cường thể chất và tinh thần một cách tự nhiên. Ngủ đủ, ăn uống tử tế, lao động, cạnh tranh.
Không phải ai cũng sẵn sàng nghe điều này. Nhưng sẽ luôn có những người đàn ông đang đau khổ, đang lạc lối, và họ cần biết rằng: không phải họ sai, mà là hệ thống đã cố tình làm họ yếu đi. Khi họ hiểu ra điều đó, họ có thể bắt đầu xây dựng lại cuộc đời mình.
Tôi tiếp tục nói, tiếp tục chia sẻ, không phải vì được ủng hộ, mà vì tôi thấy quá nhiều đàn ông đang chết dần trong im lặng. Và nếu có thể giúp một người trong số đó đứng thẳng lưng, nhìn thẳng vào thế giới, và sống như một người đàn ông đúng nghĩa, thì điều đó xứng đáng.
