Khi người thân hỏi vay tiền và cách xử lý.
Chuyện tiền bạc giữa bạn bè, người thân là một con dao hai lưỡi. Nếu bạn không tỉnh táo, nó không chỉ lấy đi số tiền của bạn mà còn giết chết luôn cả mối quan hệ. Đừng bao giờ nghĩ việc cho vay là hiển nhiên. Mỗi khi có ai đó mở lời, bạn đang đứng trước một canh bạc mà rủi ro mất trắng luôn hiện hữu. Tôi đã sống đủ lâu để hiểu rằng, cách bạn xử lý tình huống này chính là thước đo bản lĩnh và sự khôn ngoan của bạn.
Trước hết, bạn phải biết phân loại đối tượng dựa trên uy tín cá nhân của họ. Với những người đã chứng minh được sự tự trọng, có khả năng tài chính hoặc có lối sống trách nhiệm, tôi sẵn sàng phá lệ. Tuy nhiên, dù tin tưởng đến đâu, hãy luôn chuẩn bị tâm lý rằng số tiền đó có thể không quay lại. Đừng bao giờ cho vay số tiền mà nếu mất nó, cuộc sống của bạn sẽ bị đảo lộn. Sự cẩn trọng không bao giờ là thừa thãi trong thế giới đầy biến động này.
Đối với những người thân thiết nhưng có “tiền sử” thiếu uy tín, hoặc khi bạn không muốn rước cái nợ đời vào thân, hãy chọn cách tặng đứt một phần. Nếu họ hỏi vay một triệu, tôi có thể đưa cho họ năm trăm và nói thẳng: “Đây là quà, đừng lo chuyện trả lại, nhưng cũng đừng hỏi vay thêm lần nữa”. Cách này giúp bạn giữ được tình cảm mà không phải sống trong cảnh thấp thỏm, cũng không phải biến mình thành kẻ đi đòi nợ thuê cho chính đồng tiền của mình.
Tôi chỉ chấp nhận giúp đỡ khi mình là lựa chọn cuối cùng của họ trong một tình huống thực sự khẩn cấp. Đừng để ai đó coi bạn là cái “máy rút tiền” vì bạn có vẻ dư dả. Nếu lý do vay mượn là để tiêu xài hoang phí hay vì lười lao động, câu trả lời của tôi luôn là “Không”. Ngược lại, nếu đó là chuyện sống còn như tiền nhà, viện phí và họ có lộ trình trả nợ rõ ràng, tôi sẽ cân nhắc. Sự giúp đỡ phải đặt đúng chỗ mới có giá trị.
Bản thân tôi ngày xưa, dù có những lúc trong túi chỉ còn vài trăm bạc, tôi vẫn từ chối sự trợ giúp từ cha mình. Tôi muốn tự đứng trên đôi chân của mình, và chính sự cứng cỏi đó đã khiến ông nể trọng tôi hơn. Khi bạn đủ bản lĩnh để tự giải quyết vấn đề của mình, bạn sẽ hiểu tại sao mình cần khắt khe với những người cứ hở ra là đi mượn. Đừng tiếp tay cho thói quen dựa dẫm của người khác, điều đó chỉ làm họ yếu đuối đi thôi.
Thực tế cay đắng là có những kẻ sau khi nhận tiền xong sẽ biến mất, chặn số và tránh mặt bạn. Khi đó, tình bạn hay tình thân coi như chấm dứt. Bạn vừa mất tiền, vừa mất người, nhưng hãy coi đó là cái giá để thanh lọc những kẻ không xứng đáng khỏi cuộc đời mình. Nếu đó là bạn bè, hãy dứt khoát cắt đứt. Nếu là người thân, hãy lấy số nợ đó làm cái cớ để từ chối mọi yêu cầu tiếp theo của họ: “Trả hết khoản cũ đi rồi hãy nói chuyện mới”.
Cho vay tiền luôn đi kèm với áp lực, dù bạn đồng ý hay từ chối. Nếu bạn nói “Không”, họ có thể giận. Nếu bạn nói “Có” rồi họ không trả, bạn sẽ ức chế. Vậy nên, thà mất lòng trước còn hơn khổ sở về sau. Đừng bao giờ cảm thấy tội lỗi khi bảo vệ mồ hôi công sức của chính mình. Sự tử tế cần đi kèm với cái đầu lạnh, nếu không, bạn chỉ đang tự rước họa vào thân mà thôi.
Cuối cùng, hãy luôn giữ sự chủ động. Nếu bạn quyết định cho vay, hãy nói rõ thời hạn và yêu cầu sự cam kết. Đừng ngại ngùng khi nhắc đến chuyện tiền bạc, vì người nên ngại là kẻ đi vay chứ không phải bạn. Trong mọi cuộc chơi, kẻ nắm đằng chuôi luôn là kẻ mạnh. Hãy hành xử sao cho dù kết quả thế nào, bạn vẫn giữ được sự tôn nghiêm và không phải hối tiếc về quyết định của mình.
