George Bernard Shaw từng nói một câu cực kỳ khôn ngoan mà bạn nên lấy đó làm kim chỉ nam: Đừng bao giờ nhảy xuống bùn để vật nhau với lợn, vì bạn sẽ chỉ chuốc lấy bẩn thỉu, còn con lợn thì lại vô cùng thích thú. Trong cuộc đời này, bạn sẽ phải đối mặt với đủ loại người. Có những cuộc cạnh tranh lớn vì mục tiêu cao cả, nhưng cũng có những trận đấu vặt vãnh, tầm thường trên đường đời. Khi bạn gặp những đối thủ này – những kẻ đang cố chiếm vị trí của bạn hoặc kẻ mà bạn đang nhắm tới ghế của họ – hãy nhớ rằng xã hội luôn có sự phân cấp. Chúng ta là động vật xã hội, luôn có kẻ ở trên cao và kẻ ở dưới thấp trên cột thứ bậc, và vị trí này không bao giờ cố định mà luôn thay đổi như những chiếc thang máy lướt qua nhau.
Vấn đề nằm ở chỗ những kẻ ở vị trí thấp hơn luôn khao khát leo lên bằng cách dẫm đạp lên bạn. Họ sẽ tìm cách lôi kéo bạn vào cuộc chiến ngay tại nơi mà họ mạnh nhất. Con lợn rất muốn bạn xuống vũng bùn vì đó là nhà, là giang sơn của nó. Thử tưởng tượng thế này, vì một lý do ngớ ngẩn nào đó, tôi đi tranh cãi với một thợ sửa ô tô về đĩa ly hợp – thứ mà tôi chẳng có một chút kiến thức nào. Hắn là chuyên gia vì đó là công việc của hắn. Hắn sẽ nghiền nát tôi trong cuộc tranh luận đó, thậm chí hắn có thể phán xanh rờn rằng đĩa ly hợp là phép thuật và giá của nó là một triệu đô, tôi cũng chẳng biết nói gì hơn. Đó là vũng bùn của hắn, không phải của tôi. Vậy thì tôi nhảy vào đó để tranh cãi làm cái quái gì?
Chuyện này không chỉ dừng lại ở việc cãi nhau với thợ sửa xe, nó sâu sắc hơn thế nhiều. Khi bạn tranh cãi với một kẻ ở vị trí thấp kém hơn đang cố tình gây hấn, hắn đang tìm cách đánh cắp giá trị vị thế của bạn để đắp vào cho hắn. Chỉ cần bạn chấp nhận đối đầu, bạn đã thua ngay từ giây phút đó. Bằng hành động phản hồi, bạn đang tự hạ thấp giá trị của mình và dâng hiến uy tín cho hắn. Vị thế của hắn sẽ tăng lên ngay khoảnh khắc bạn bắt đầu dây dưa với hắn. Đừng bao giờ làm thế. Bạn không chỉ mất đi giá trị cá nhân mà còn tự biến mình thành gã hề khi tranh đấu trong lĩnh vực mà hắn là kẻ sành sõi còn bạn thì mù tịt. Hắn sẽ đánh bại bạn chỉ bằng việc buộc bạn phải chơi trên sân nhà của hắn.
Ngược lại, hãy nhìn từ góc độ của con lợn: khi bạn ở thế yếu, bạn sẽ muốn lôi kéo kẻ bề trên vào cuộc chơi tại nơi bạn mạnh nhất – vũng bùn của bạn. Khi bạn kéo được kẻ đó xuống ngang hàng, chính hành động kéo đó giúp bạn leo lên. Bạn trở thành con lợn tinh ranh leo lên cái xác của kẻ vừa bị mình dìm xuống. Trong vũng bùn đó, đối phương không chỉ bị vấy bẩn mà còn bị nhấn chìm. Đó là thực tế tàn khốc của sự tranh giành vị thế. Hy vọng bạn hiểu được ẩn dụ này. Những lời này sẽ giúp bạn tiết kiệm được khối thời gian và bớt đi những bực dọc không đáng có.
Những kẻ thấp kém mà bạn gặp dọc đường sẽ hút cạn năng lượng của bạn nếu bạn còn phân vân có nên đáp trả hay không. Câu trả lời rất đơn giản: Đừng bao giờ dây vào. Lần duy nhất bạn nên bước vào một cuộc tranh chấp là khi bạn biết chắc mình có lợi thế để thắng và thực sự có khả năng thắng. Bạn phải xác định rõ mục tiêu cụ thể mình sẽ đạt được là gì. Ngoài mục đích đó ra, chẳng có lý do gì để bạn phải bận tâm đến những kẻ ở tầng thứ thấp hơn. Nếu bạn cứ lao vào, người chịu thiệt duy nhất chỉ có thể là bạn.
