Giới thiệu

Chào các bạn, hôm nay tôi xin phép được mở màn bằng một chủ đề mà chỉ nghe thôi đã thấy… hài hước: Liệu khả năng lý trí của phụ nữ có sánh ngang được với đàn ông không? Nghe thì có vẻ như một câu hỏi nghiêm túc, nhưng cứ mỗi lần ai đó cố gắng bảo rằng phụ nữ lý trí ngang ngửa đàn ông, tôi lại không nhịn được cười. Không phải vì tôi coi thường phụ nữ, mà vì thực tế nó cứ như kiểu bảo một con mèo biết làm toán vậy – có thể lắm, nhưng mà hiếm!

Tuần trước, tôi tình cờ chứng kiến hai anh chàng tranh luận về chuyện này. Một anh thì khăng khăng rằng phụ nữ kém lý trí hơn, còn anh kia thì phản đối, nhưng lại thêm một câu kiểu “mà thôi, phụ nữ nào chẳng thế”. Hài hước ở chỗ, dù đã thừa nhận như vậy, anh này vẫn cố lục lọi trong trí nhớ để tìm ví dụ về những lần anh thấy phụ nữ hành xử logic. Nghe mà cứ như anh đang cố thuyết phục chính mình rằng điều đó không phải sự thật. Thật là một màn tự làm khó bản thân!

Tôi muốn làm rõ một điều: Có khả năng làm gì đó không có nghĩa là bạn sẽ làm nó thường xuyên. Một người hiền lành vẫn có thể nổi cáu, một người tiết kiệm vẫn có thể vung tay mua món đồ đắt tiền, và một người không mạnh về lý trí vẫn có thể đưa ra quyết định logic. Nhưng nói phụ nữ lý trí kém hơn không có nghĩa là họ không bao giờ logic – giống như đồng hồ hỏng vẫn chỉ đúng giờ hai lần mỗi ngày vậy. Ý tôi là, cảm xúc thường chi phối phụ nữ mạnh mẽ đến mức khả năng lý trí của họ bị lu mờ, khiến họ khó duy trì sự logic khi gặp áp lực.

Thử nhìn vào phần bình luận trên các bài viết kiểu này mà xem. Ý kiến bảo rằng phụ nữ logic ngang đàn ông thường bị dập tơi tả, vì chính những phản ứng cảm xúc nhanh nhạy của các chị em đã tự phản bác lại luận điểm đó. Đàn ông khi giận cũng khó lý trí, nhưng trung bình thì phụ nữ dễ bị cuốn vào cảm xúc hơn nhiều. Chỉ cần một chút áp lực, logic của họ có thể bay biến như bong bóng xà phòng. Phụ nữ thông minh thì có kiểm soát cảm xúc tốt hơn, nhưng không có nghĩa là họ ít cảm xúc hơn. Họ vẫn dễ bị cuốn đi, chỉ là biết kìm lại chút thôi.

Quan điểm của tôi

Khi phân tích hành vi của phụ nữ, tôi cố gắng giữ mình khách quan nhất có thể. Tôi không muốn cái nhìn của mình chỉ là định kiến cá nhân. Tôi quan sát và thấy đàn ông thường đưa ra phán đoán đúng đắn hơn, tranh luận sắc bén hơn, và nếu nhìn vào đường cong IQ, họ cũng chiếm ưu thế ở phần đuôi bên phải – tức là nhóm thông minh vượt trội. Chưa kể, phần lớn các phát minh, khám phá đưa nhân loại thoát khỏi thời kỳ đồ đá đều do đàn ông thực hiện.

Xét về mặt sinh học, vai trò của phụ nữ chủ yếu là sinh sản và nuôi dạy con cái, còn đàn ông thì vừa sinh sản, vừa bảo vệ gia đình (thậm chí hy sinh trong chiến tranh), vừa xây dựng nền văn minh. Nếu bạn muốn phản bác chuyện văn minh, hãy nhớ rằng bạn đang đọc bài này trên một thiết bị do đàn ông sáng chế, dùng nguồn điện do đàn ông phát triển, trong một ngôi nhà do đàn ông thiết kế và xây dựng. Trong khi đó, phụ nữ từ xưa đến nay chủ yếu tập trung vào việc nuôi con và duy trì các mối quan hệ xã hội.

Kể cả sau hơn nửa thế kỷ được giải phóng, phụ nữ đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng chủ yếu là tích lũy tài sản. Về những đóng góp lớn lao cho trí tuệ hay văn minh, số lượng phụ nữ làm được vẫn khá khiêm tốn. Họ có tham gia các ngành nghề danh giá như y học, luật, nhưng phần lớn chỉ dừng ở việc thực hành hoặc giảng dạy những gì đàn ông đã đặt nền móng, chứ hiếm ai thực sự đổi mới hay vượt qua giới hạn trong lĩnh vực của mình.

Tôi không cố ý hạ thấp phụ nữ đâu. Mục tiêu của tôi là tìm hiểu sự bổ sung lẫn nhau giữa hai giới, để hiểu rõ hơn về thực tế, chứ không phải để tung hô một bên và dìm bên kia. Nếu thực tế cho thấy phụ nữ có phần lép vế ở một số mặt, thì đó là sự thật, không phải vì tôi muốn thế.

Cảm xúc của phụ nữ trong tranh luận

Tôi là kiểu người thích bị chứng minh là sai, miễn là đối phương dùng lý lẽ và bằng chứng thuyết phục, vì như thế tôi học được thêm. Nhưng thật đáng buồn, phần lớn bình luận từ phụ nữ trên các bài viết của tôi thường… không đạt chuẩn lắm. Nếu là những dòng cảm xúc lan man, tôi thường xóa ngay để tránh một cuộc chiến khẩu nghiệp nổ ra trong phần bình luận.

Tôi rất trân trọng tự do ngôn luận, nhưng không phải mọi ý kiến đều có giá trị ngang nhau. Bình luận bị xóa không phải vì đồng ý hay phản đối, mà vì nó có được chủ nhân lập luận tốt hay không. Nếu bạn phản đối nhưng đưa ra luận điểm hay, tôi sẽ để nguyên. Nhưng nếu bạn chỉ cố chơi trò tâm lý hoặc công kích cá nhân, xin lỗi, tôi sẽ xóa không thương tiếc.

Phụ nữ khi phản đối thường dựa vào cảm xúc là chính, ít khi đưa ra lập luận chặt chẽ để bác bỏ. Dù độc giả của tôi có vẻ thuộc nhóm thông minh hơn trung bình, các bình luận từ phụ nữ thường rơi vào ba loại:

• Loại một: Đồng ý với tôi vì họ là kiểu phụ nữ truyền thống, thường theo đạo hoặc bảo thủ, và cảm xúc của họ khớp với quan điểm tôi đưa ra. Họ bảo rằng tôi đã nói hộ những gì họ nghĩ nhưng không diễn đạt được.
• Loại hai: Phản đối vì họ bám vào những gì chủ nghĩa nữ quyền nhồi vào đầu. Họ cho rằng tôi kỳ thị phụ nữ và mọi thứ tôi nói đều sai trái.
• Loại ba: Phản đối vì họ cho rằng trải nghiệm cá nhân của họ quan trọng hơn lý lẽ của tôi. Họ bảo họ khác với đa số phụ nữ, nên quan điểm của tôi chắc chắn sai.

Hiếm hoi lắm mới có một bình luận từ phụ nữ được lập luận chặt chẽ, và khi đó, dù đồng ý hay không, tôi đều rất trân trọng. Nhưng trường hợp này hiếm đến mức tôi không dám nín thở chờ đợi.

Phụ nữ hình thành ý kiến thế nào

Dù là trên TV, trong tranh luận cá nhân hay ở trường đại học nơi IQ của phụ nữ thường cao hơn trung bình, tôi hiếm thấy phụ nữ sử dụng lý trí để lập luận. Không phải họ không nói đúng, mà là họ thường dựa vào trực giác – kiểu cảm giác mơ hồ rằng điều gì đó đúng hoặc sai. Họ tin vào một điều gì đó không phải vì đã phân tích kỹ lưỡng, mà vì nó cảm thấy đúng, hoặc vì bạn bè họ cũng tin như vậy.

Khi ý kiến của một phụ nữ bị thách thức, họ thường cảm thấy cảm xúc của mình đang bị công kích, chứ không phải lý lẽ. Nếu ý kiến đó chỉ dựa trên trực giác, họ sẽ bảo vệ nó bằng mọi giá, thậm chí dùng những chiêu như công kích cá nhân hoặc đánh lạc hướng, thay vì dừng lại để xem xét lại quan điểm của mình.

Phụ nữ thường tin tưởng cảm xúc của họ quá mức, hành động theo cảm xúc mà không kiểm soát, và hiếm khi tự vấn xem cảm xúc đó có hợp lý không. Với họ, nếu cảm thấy đúng thì nó đúng, mà không nghĩ rằng đôi khi điều gì đó nghe hay ho chưa chắc đã logic.

So sánh cách đàn ông và phụ nữ bảo vệ quan điểm của mình, bạn sẽ thấy sự khác biệt. Một người đàn ông, dù sai, thường vẫn có thể đưa ra một chuỗi lập luận để giải thích tại sao anh ta nghĩ vậy. Còn phụ nữ, khi sai, thường chỉ nói “tôi cảm thấy thế” mà không có cơ sở rõ ràng để giải thích.

Kết luận

Tóm lại, tôi thấy phụ nữ thường giữ ý kiến vì chúng cảm thấy đúng, chứ không phải vì đã suy xét kỹ lưỡng. Khi đối mặt với bằng chứng trái ngược, thay vì chấp nhận và điều chỉnh, họ thường phản ứng cảm xúc và từ chối sự thật. Họ giỏi xử lý những mâu thuẫn cảm xúc hơn là những mâu thuẫn logic. Không phải họ không thể hiểu, mà là họ thường không muốn hiểu nếu sự thật làm họ khó chịu.

Tôi không nói rằng mọi phụ nữ đều như thế mọi lúc, hay đàn ông thì hoàn hảo. Đàn ông cũng có sai lầm, cũng có lúc cảm xúc lấn át, nhưng tần suất và mức độ thường thấp hơn. Quan điểm của tôi là phụ nữ, ở mức độ khác nhau, đều bị cảm xúc chi phối nhiều hơn lý trí. Trong phần tiếp theo, tôi sẽ đào sâu hơn về cách tâm lý tiến hóa và áp lực xã hội khiến phụ nữ thiên về phản ứng cảm xúc thay vì logic. Cảm ơn các bạn đã đọc, và hẹn gặp lại!