SỰ THẬT LẠNH GÁY VỀ NHỮNG GÃ VÔ GIA CƯ

Cuốn lắm ! Đừng nghe ☕
0:000:00

Sự thật phũ phàng đằng sau đám ăn xin ngoài đường

Mỗi khi ra đường và chạm mặt một gã vô gia cư, trong đầu tụi mày nghĩ gì ? Thương hại, đồng cảm rồi rút ví bố thí tiền, hay vô cảm, thậm chí là bực mình? Thử tưởng tượng mày tấp xe vào cửa hàng tiện lợi 7-Eleven chỉ định mua lon nước ngọt 2 đô, nhưng lại thấy một gã vô gia cư chình ình ngay cửa. Tự nhiên trong lòng thấy khó chịu ngang vì biết tỏng kiểu gì chuyến đi mua lon nước 2 đô đó cũng đội giá lên 3 hoặc 4 đô sau khi mày móc ví cho hắn vài đồng lẻ. Mấy tấm chiếu mới chưa thấu sự đời, ít va chạm với đám này thì hay nảy sinh lòng trắc ẩn tự nhiên của con người lắm. Ngày xưa tao cũng từng như vậy, giờ thi thoảng vẫn thấy thương, dù tùy trường hợp, nhưng 99% thời gian còn lại là tao thấy ngứa mắt. Không phải tao máu lạnh hay khốn nạn gì đâu, mà vì tao nhìn thấu tận tâm can kịch bản cuộc đời của 99% lũ này rồi.

Bản chất của 99% đám vô gia cư: Tự làm tự chịu

Tao không nói đến 1% ít ỏi thực sự gặp biến cố xui xẻo, mất sạch tất cả và cần cứu giúp. Tao đang bóc trần 99% lũ lang thang ngoài phố, ngày ngày ngửa tay xin tiền và than thở chật vật mưu sinh. Hầu hết bọn này đều là loại người phá nát mọi mối quan hệ từ bạn bè, người thân đến đồng nghiệp. Chúng nó vay tiền không trả, trộm cắp vặt, hứa hươu hứa vượn cho sướng mồm rồi nuốt lời, làm việc thì cợt nhả vô trách nhiệm. Lúc có tiền trong tay thì không biết tích lũy, chỉ biết ăn chơi trác táng, hưởng lạc, đâm đầu vào mai thúy, rượu chè mà chẳng bao giờ chịu đi cai nghiện hay tự sửa mình. Chúng nó cứ ỷ lại vào lòng tốt của thiên hạ cho đến khi vắt kiệt niềm tin của cả vòng tròn quan hệ xung quanh. Khi không còn ai dám cho vay mượn hay chứa chấp nữa, chúng nó mới dạt ra đường, ngửa tay xin tiền người lạ – những kẻ không biết bộ mặt thật của chúng nó – với hi vọng người ta mủi lòng mà móc ví.

Tất nhiên, ngoài đường vẫn có những người mắc bệnh thần kinh, tâm thần phân liệt thực sự. Nhiều lúc mày đang đi bộ bình thường, chả quen biết gì mà tự nhiên có gã lao ra chửi bới, gây sự chỉ để tìm kiếm sự kích thích tinh thần vì đầu óc hắn không bình thường. Với những người này, tao thực sự thông cảm. Họ cần sự giúp đỡ và nguồn lực từ chính phủ. Thay vì vung hàng trăm tỷ đô đi viện trợ nước ngoài, nhà nước nên lo cho những người này trước, đặc biệt là các cựu chiến binh. Tao luôn dành sự tôn trọng tuyệt đối cho những người lính đã hi sinh thân mình vì tự do mà nhiều đứa vẫn coi là hiển nhiên. Nhưng phần lớn đám ăn xin ngoài kia thì không nằm trong diện đó.

Góc nhìn thực tế từ San Francisco đến Las Vegas

Mấy ông cháu từng rơi vào cảnh không nhà hoặc có người quen từng trải qua cảnh đó sẽ hiểu ngay điều Khầy nói. Tao sinh ra và lớn lên ở San Francisco, California, rồi chuyển xuống sống ở Los Angeles nên cảnh tượng vô gia cư đập vào mắt cả đời rồi, nhất là đợt dịch covid-19 tràn vào tận khu phố cũ Sherman Oaks yên bình của tao, dù sau đó chính quyền đã dọn sạch.

Nhiều tay bình luận viên trên đài Fox News cứ vẽ nên viễn cảnh San Francisco như bãi rác, đi đâu cũng gặp vô gia cư ị bậy ngoài đường. Nói thế là phiến diện. Vô gia cư ở San Francisco chủ yếu tập trung ở khu trung tâm, nhất là khu Tenderloin. Chứ mày thử lượn qua mấy khu nhà giàu trị giá 5 đến 10 triệu đô như St. Francis Woods hay khu Cliff House chỗ bố mẹ tao ở xem, tuyệt nhiên không có một bóng dáng ăn xin hay kim tiêm nào cả. Chỉ cần né khu trung tâm ra là êm. Ngược lại, ở các bang khác như Las Vegas – lý do khiến tao không thèm chuyển tới đó sống – đám lang thang xin tiền xuất hiện rải rác khắp nơi. Kể cả mày bỏ triệu đô mua nhà trong khu biệt lập cao cấp như Summerlin hay Henderson, chỉ cần bước chân ra khỏi cổng là vẫn chạm mặt bọn này đang lảng vảng như xác sống. Ở California ít ra mày chỉ cần tránh xa mấy vùng lõi đô thị lớn là thoát nợ.

Cảnh giác với lũ lừa đảo và bài học tự lực cánh sinh

Chốt lại vấn đề, các chiến hữu tuyệt đối đừng cho bọn này tiền. Thời buổi này lừa đảo nhan nhản, đặc biệt là nhiều con đàn bà giả danh vô gia cư. Cuối tuần cứ ra mấy trung tâm thương mại đông người trung lưu mua sắm là thấy ngay cảnh mấy bà mẹ giơ tấm biển xin tiền, thậm chí lôi cả con nhỏ ra làm bình phong. Với tao, hành động đó chẳng khác nào ngược đãi trẻ em để câu lòng thương hại. Nhìn quần áo tươm tất, mặt mũi sạch sẽ là biết thừa có nhà cửa đàng hoàng, chỉ đang lợi dụng sự ngây thơ của người qua đường thôi.

Tao nói được vì chính tao cũng từng vô gia cư. Không đến mức chui rúc trong thùng carton, nhưng tao từng rơi vào cảnh túng quẫn đến mức phải ngủ trong xe hơi suốt vài tháng trời. Đời tao dính cảnh đó đúng hai lần khi trưởng thành và không bao giờ lặp lại nữa. Vì sao? Vì khi rơi xuống đáy, mày phải vắt kiệt từng giây trong ngày để tìm cách thoát khỏi vũng bùn đó. Nghịch cảnh mới tôi luyện nên bản lĩnh đàn ông.

Chúng ta đang sống ở Mỹ – một cường quốc thế giới thứ nhất, không phải mấy nước thế giới thứ ba nghèo đói đến mức phải mút đá cầm hơi. Mày có đủ hai tay, hai chân, hai con mắt sáng quắc, không tàn tật, không ngồi xe lăn, đầu óc tỉnh táo bình thường thì lấy lý do gì để ra đường ăn xin? Ở mấy thành phố lớn như San Francisco, lương tối thiểu ở chuỗi đồ ăn nhanh In-N-Out hay McDonald’s cũng tầm 20 đến 22 đô một giờ rồi. Tại sao không vác xác đi nướng bánh mì, chiên khoai tây, làm ca 8 tiếng đàng hoàng mà lại chọn ngồi bệt ra vỉa hè ngửa tay xin tiền chỉ vì lười biếng, đéo chịu dậy sớm đi làm?

Nhiều chú chim non hay lôi kinh thánh ra rao giảng rằng phải giúp đỡ những kẻ kém may mắn. Xin lỗi các cháu, ở một đất nước phát triển mà cơ thể lành lặn khỏe mạnh thì không bao giờ được xếp vào diện kém may mắn. Ai trong đời chẳng có lúc sa cơ lỡ vận, mất việc, nợ nần ngập đầu. Lúc đó mày phải tự túm lấy tóc mình mà lôi lên khỏi vũng lầy. Đằng này, lũ vô gia cư đó chỉ chực chờ đi bòn rút người khác. Hết vay mượn bạn bè, họ hàng lại xin dọn đến ở nhờ nhà anh trai, nhà dì. Đã ăn nhờ ở đậu miễn phí rồi nhưng chúng nó lại sinh thói trịch thượng, vô ơn: chê cơm dở, than ghế sofa đau lưng, đòi hỏi gối êm đệm ấm, nằm ườn ra ngủ trương thây và chơi game cả ngày mà chẳng chịu nhấc mông đi kiếm việc. Chính thái độ bố đời đó khiến gia đình, bạn bè quay lưng hết lượt.

Nếu tao mà rơi vào cảnh không nhà và được ai đó cưu mang, cho ở nhờ một tuần kèm vài trăm đô lận lưng, tao sẽ không dám ngủ yên. Tao sẽ dùng từng giây để cày cuốc kiếm việc làm chính thức lẫn việc làm thêm để trả nợ ngay lập tức và dọn ra ngoài tự lập. Trong thời gian ở nhờ, đi làm về tao sẽ nấu sẵn bữa tối, dọn dẹp nhà cửa, hút bụi, rửa xe cho ân nhân để đền đáp tấm lòng của họ, chứ không bao giờ biến mình thành con ký sinh trùng ăn bám.

Lời nhắn gửi cho đám ăn bám vô ơn

Thế nên bây giờ hễ thấy thằng ăn xin nào ngoài đường là cả thước phim về sự vô trách nhiệm của gã hiện lên trong đầu tao. Nếu là người khuyết tật mất chân tay, người mù, hay một cựu chiến binh ngồi xe lăn cắm cờ tổ quốc, tao sẵn sàng móc ví giúp ngay vì biết chính phủ chẳng lo nổi cho họ. Nhưng nếu mày tay chân lành lặn, đầu óc tỉnh táo mà vẫn ngồi ăn xin ở nước Mỹ này thì cút xéo đi cho khuất mắt tao. Tao không bố thí cho mày một xu nào đâu, kể cả 1 đô hay 5 đô.

Có một câu ngạn ngữ rất chuẩn về đám này: làm ơn mắc oán. Nhiều thím chắc từng gặp cảnh móc túi đưa cho thằng ăn xin 1 đô hay nắm tiền lẻ, hắn liền trề môi chê ít hoặc ném trả lại vào mặt: “Có mỗi một đô thôi à? Tiền lẻ này ai thèm lấy, nhận lại đi ông anh.” Đấy, chính cái thái độ khốn nạn đó giải thích tại sao hắn phải ngủ ngoài đường.

Thay vì ngồi vỉa hè bòn rút xã hội, hãy đứng dậy đi xin việc, ngưng làm phiền người khác. Hãy quay về xin lỗi gia đình, tạ tội với bạn bè vì đã lợi dụng họ, học cách biết ơn những gì người ta từng hi sinh cho mình và cày cuốc mà trả nợ đi. Mục tiêu số một của bọn mày là thoát khỏi vỉa hè, kiếm tiền bỏ túi và đền đáp lại ân tình của những người từng cưu mang mình.